تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 84

مساهمون:

ص٨٤
جامه كردن .

اتو

(
ottu
) ا . پ . مر . اتوّ .

اتواء

(
atv '
) ع . ج تو .

اتواء

(
etv '
) م . ع . هلاك كردن و اتواه الله : هلاك گرداند او را خداى .

اتواء

(
ettev '
) م . ع . اتويت منزلى و اليه اتواء : پناه گرفتم منزل خود را و جاى گرفتم به آن .

اتواق

(
atv q
) ع . ج توق .

اتواه

(
atv h
) ع . ج توه .

اتوب

(
otub
) ع . ج اتب .

اتوة

(
atvat
) اتوته اتوة اى اتيته : آمدم او را .

اتوت

(
atut
) ا . پ . به لغت زند تندى و تيزى .

اتوز

(
atvaz
) ص . ع . كريم الاصل .

اتوشه

(
atuce
) ا خ . پ . نام عمهء شاپور .

اتوم

(
atom
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - بمعنى جزء لا يتجزى باصطلاح علماى طبيعى جسم بىنهايت كوچكى كه ظاهرا تجزيهء آن ممكن نبود و به اعتقاد متقدمين از فيلسوفها و جمعى از دانشمندان طبيعى معاصر اتوم مانند عنصر در تركيب اجسام داخل مىگردد و بعضى ديگر از علماى طبيعى مىگويند عالم مركب شده است از اتمها .

اتوم

(
atum
) ص . ع . زن تنگ‌كس . و هر زنى كه دو فرج او يعنى پيش و پسش يكى شده باشد .

اتومبيل

(
otomobil
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - يعنى به خودى خود متحرك - گردون و كالسكه‌اى را گويند كه بدون اسب و محرك ظاهر با كمال سرعت حركت مىكند و چون زمين صاف و هموار و بدون بلندى و پستى باشد در سرعت سير مقابل با قطار راه‌آهن است .

اتون

(
atun
) ا . ع . آتش‌دان نان‌پزى و آهك‌پزى و جز آن . ج : اتن .

اتون

(
otun
) م . ع . اتن اتنا و اتونا . مر . اتن .

اتون

(
attun
) ا . ع . آتش‌دان نان‌پزى و آهك‌پزى و جز آن . ج اتاتين .

اتونات

(
atun t
) ع . ج اتونة .

اتونة

(
atunat
) ا . ع . تون و كوره و آتش دان و گلخن . ج : اتونات .

اتونى

(
atuniy
) ا . ع . تون تاب و گلخن تاب .

اتوه

(
atvah
) ع . كلمهء تعجب . يق ما اتوهه چه سرگردانست او .

اتهاب

(
etteh b
) م . ع . بخشش پذيرفتن .

اتهال

(
etteh l
) م . ع . زن خواستن . و با اهل شدن .

اتهام

(
etteh m
) م . ع . اتهم اتهاما : به تهامة درآمد و فروكش شد در آن . و اتهم البلد : ناگوارد شمرد آن شهر را .

اتهام

(
etteh m
) م . ع . تهمت نهادن كسى را . و تهمت پذيرفتن و بدنام شدن .

اتهام

(
etteh m
) ا . ع . - مأخوذ از تازى - بدنامى . و بدگمانى . و تهمت نسبت به بد عملى به كسى درصورتىكه داراى وى نباشد .

اتى

(
aty
) م . ع . اتاه اتيا و اتيانا و اتيانة و مأتاتا و اتيا (
otiyan
) و اتيا (
etiyan
) ( از باب ضرب ) : آمد او را . و قوله تعالى :
لا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتى
اى حيث كان : رستگار نمىشود ساحر هرجا كه باشد . و اتى الامر : كرد اين كار را . و اتى عليه الدهر : هلاك كرد او را زمانه . و اتى المراة : جماع كرد آن زن را . و به اين معنى نزد فقها مستعمل است . و اتى فلان ( مجهولا ) : دشمن فلان نزديكش رسيد . و من هاهنا اتيت : از اين جا آمد بر تو بلا .

اتى

(
et
) ا . ع . چوب و يا برگ كه در جوى افتد . ج : اتاء و اتىّ .

اتى

(
att
) ع . حرف جر بمعنى حتى .

اتى

(
atiy
) ع . ج اتاوة .

اتى

(
atiy
) ص . ع . غريب و اجنبى . و غير منتظر و سيل اتى : تو جبهء ناگهان و غير منتظر .

اتى

(
atiy
) و (
etiy
) و (
otiy
) ا . ع . جويچه‌اى كه شخص آن را بسوى زمين خود آورد . اتى (
etiy
) و (
otiy
) م . ع . اتى اتيا و اتيا (
etiyan
) و اتيا (
otiyan
) . مر . اتى .

اتى

(
otiy
) ع . ج اتى (
et
) .

اتئاء

(
ette ' '
) م . ع . وعده پذيرفتن .

اتئاب

(
ette b
) م . ع . رسوا گرديدن . و شرمنده شدن .

اتئاد

(
ette d
) م . ع . آهستگى نمودن . و اتئد فى امرك يعنى ثابت باش در كار خود .

اتياس

(
aty s
) ع . ج . تيس (
tays
) .

اتئاس

(
ette s
) م . ع . نوميد كردن

اتيام

(
etti m
) م . ع . ذبح كردن گوسپند تيمة را يعنى گوسپند شيردارى كه در خانه آن را نگاه دارند .

اتيان

(
ety n
) و

اتيانة

(
ety nat
) م . ع . اتى اتيا و اتيانا و اتيانة : مر . اتى را .

اتية

(
atyat
) ا . ع . اتية الجرح : مادهء زخم و آنچه برآيد از آن .

اتيشة

(
otaycat
) ا . ع . اتيشة القوم : آنكه تباه عقل و ضعيف باشد و جنگ كردن نتواند .

اتيع

(
atya '
) ص . ع . بر روى در افتادهء از حماقت . وا . مكانى كه روبروى آن سراب بيابان باشد .

اتيل

(
etil
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح كيميا گروه مونوانوميك را گويند كه در الكل خالص موجود است چه الكل عبارت است از هيدرات اتيل و اين ماده چون با كاروبرم و يد مثلا مركب شود توليد كلرور