تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 93

مساهمون:

ص٩٣

مىباشد و داراى چند نژاد است كه مهمترين نژادهاى آن گاوميش هندى است . گاوميشان وحشى اكثرا كوچكند و بيش از يك متر ارتفاع ندارند ولى گاوميش وحشى هندى نسبتا عظيم‌الجثه‌اند و ارتفاع آنها گاه تا 2 متر و وزنشان تا 1500 كيلوگرم مىرسد و داراى شاخهاى بلند هستند كه گاهى طول آنها بر 2 متر بالغ مىگردد . گاوميشان وحشى از حيوانات درنده مانند پلنگ و ببر و شير هم باكى ندارند و غالبا با آنها مبارزه مىكنند . گوش گاوميش بزرگ است و در درون آن موهاى بلندى مشاهده مىشود . پستان گاوميش كوچك است . « 1 » بدل گوشت گاوميش گوشت گاو است و ضرر آن معده را ضعيف مىكند و نافع خاص آن ضعف كليه را از بين مىبرد و اگر شاخ و موى گاوميش را بسوزانند از دود آن مار فرار مىكند . « 2 » گرم و خشك و مصلح آن زنجبيل است . شير آن خيلى مقوى است ، مسمن گوشت آن دير هضم ، نفاخ و غليظ مىباشد . گرد شاخ گاوميش در مرض صرع خيلى تأثير دارد . « 3 » از حضرت امام موسى عليه السلام نقل شده است كه باكى نيست در خوردن گوشت ، شير و روغن گاوميش . « 4 »

* گرد زغال چوب

[ خواص ]

اين گرد ، جهاز هاضمه را كه از ناخوشى ضعيف شده باشد ، به حال مىآورد . هر ناقهى آن را در شير مختصر شيرين ، به سهولت مىخورد . آن را در يك قاشق متوسط بيشتر نبايد خورد آن‌هم يك يا دو دقيقه . به مسلولين اجازه مىدهيم هر روز چند دفعه ، دو نيم ليتر شير بنوشند كه هر كدام يك قاشق گرد زغال داشته باشد . در امراض كبد اثر خاصى دارد كه آن هم با شير خورده مىشود . روزى دو دفعه كه به زخم چرك‌دار پاشند چاق مىكند و پوست مىآورد . « 5 »
هامش
( 1 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 3 ، ص 3188 ؛ قرابادين كبير ، ص 149 .
( 2 ) - بوستان المفردات ، ص 77 .
( 3 ) - كتاب المجربات ، ص 49 .
( 4 ) - حلية المتقين ، ص 49 .
( 5 ) - طب الصادق ، ص 210 .