شكر سرخ كه برخى آن را جزء شكركها نمىدانند به نامهاى ، شكر نيشكر ، شكر مازندران كه ساكارز قسمت اعظم آن را تشكيل داده و محتوى ويتامينهاى گروه
B
و خواص آن مىباشد .
شكر زبان گنجشك : كه بهصورت قطعاتى به فروش مىرسد نوعى طعم و بويى شبيه عسل دارد كه در آخر شيرينى اندكى تلخ مزه به نظر مىرسد و نوعى كه ريزتر و تندتر است و نوعى آخر كه تخمير نيافته و كمتر مصرف دارويى انسانى دارد و در تركيب شيميايى نوع اول كه خالصتر است 10 درصد آب ، 2 / 2 گلوكز ، 5 / 2 فروكتوز ، 55 مانيت ، 12 مانئوتتروز ، 6 مانئوتريوز ، 5 % رزين و 5 / 1 درصد املاح مختلف و مقدار كمى فراكزينوزيد با خواص مسهلى ( 30 - 60 گرم در بزرگان ، 5 - 20 گرم در كودكان )
گزانگبين يا گز خوانسار يا گزانجبين يا خشك انجبين كه از گز مخصوصى كه در شورهزارها مىرويد به دست مىآيد و حشرهاى به نام كوكوس مانى پاروس در ايجاد آن بهوسيله نيش زدن دخالت مىنمايد .
براى به دست آوردنش پارچههايى زير بوته گسترده چوب به گياه مىزنند و آنچه در ده روز اول مىريزد زياد و ناخالص است و بعد كم و خالصتر و همين گزانگبين است كه در ساختن گزهاى واقعى و اعلاى اصفهان مصرف مىشود .
در گزانگبين مقدارى قند و موسيلاژ يافت شده براى نرم كردن سينه و لينت مزاج و شيرين كردن جوشاندههاى گياهى و تنقيه به كار مىرود .
گز علفى از نواحى درختهاى بلوط به دست مىآيد كه در لرستان مازو و كردستان برويان گويند و روزهاى گرم بهصورت رطوبت روى برگها ظاهر و به زمين يا در ظرفى كه گذاشتهاند مىچكد به صورت تكههاى سبز رنگ شكننده كه 2 / 53 درسد ساكارز و 19 درصد قند تبديل يافته و 3 / 10 موسيلاژ و 5 / 17 ناخالصى و بقاياى گياهى دارد و براى رفع درد سينه و تنقيه به كار مىرود .
در كتاب صيدنه ابو ريحان بيرونى آمده است كه مجاهد و شعبى گويند : منّ نوعى از صمغ زجاج و اهل تفسير گويند : منّ چيزى است كه از درخت بيفتد از هوا و طعم او