* مغيلان
[ مشخصات ]
درختچهاى است با خارهاى بى شمار از تيره پروانهواران و از دسته گل ابريشمها كه از آن نيز صمغ عربى به دست مىآورند ؛ به درخت صمغ عربى ، درخت ام غيلان ، طلح ، اقاقياى نيلوتيك معروف است .
مغيلان اسم فارسى است و به عربى ام غيلان و عوام عرب آن را طلح و اهل باديه سمر گويند . به سريانى قنيا ، به هندى به بول و كيكر نيز نامند . به سبب بودن صمغ آن سرخ رنگ خون ، جالينوس آن را شجره حائضه ناميده است .
آن درختى خاردار است و كشت آن اكثرا صحراها و دامنههاى كوه است كه دو قسم مىباشد يكى بزرگ و ديگرى كوچك .
قسم اول درخت آن كوچكتر از درخت سيب و ميوه آن مانند : خرنوب و ثمر اين را با غلاف قرظ و سنط و غرب و عفعف و عنصاة گويند و عصاره اين را اقاقيا و صمغ اين را صمغ عربى نامند كه جداگانه ذكر شده است . قسم دوم درخت آن كم خار و بعضى بىخار است كه به عربى آن را سليم نامند . و ثمر اين را نيز قرظ گويند .
تمام اجزاى درخت سرد و خشك در دوم و بعضى گرم در دوم دانستهاند .
قابض ، مجفف ، نافع ثوران خون و مانع خون و اقسام سيلان مواد مزمنه بدن از هر جا
كه باشد . سفوف برگ و پوست و گل خشك و صمغ آن هر چهار سال مساوى صبح ناشتا با آب سرد چند روز متواتر هر روز تا يك درم جهت رفع رقت منى و سرعت انزال و كثرت احتلام و جريان منى و سيلان رحم نافع است . فرزجه ثمر آن كه آن را در آب جوش داده پارچه كرباس را بدان مكرر تر كرده خشك نموده قدرى از آن را زن بردارد در نشف رطوبات و تنگى فرج به حدى است كه به مرتبه بكارت مىرساند .
جالينوس گويد : نوشيدن طبيخ آن بالخاصيت جهت درد معده و رحم و رياح غليظه و سيلان رطوبت از رحم نافع است . مصلح آن بنفشه است . « 1 »
هامش
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 4 ، ص 96 .