تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 224

مساهمون:

ص٢٢٤

* مُقل

[ مشخصات ]

به ضمّ ميم و سكون قاف و لام ، به سريانى مُقلا و به رومى بذالبون و به عربى قفر و كور و به فارسى بوى جهودان براى آنكه يهودان آن را بسيار بخور مىنمايند . افعال و خواص آن : جالى و محلّل و مليّن و با قوّت ترياقيت . . . جهت كزاز و درد گلو و سرفه رطوبى كهنه و تنقيه سينه از اخلاط لزجه و ربو و ضعف جگر و تحليل رياح آن و رياح بواسير و خون منجمد در احشا و بواسير و عسر ولادت و احتباس حيض . . . « 1 » در كتاب طبى ادويه همدرد ، مُقل را در اردو گوگل و در انگليسى بالسمودن درون موگل نوشته‌اند اين را در داروهاى مرض بواسير ، سوء هضم ، ملين ، علاج مرض لقوه ، فلج اعصاب ، سكته ، بواسير خونى ، درد شكم ، مقوى جگر ، علاج عرق النساء ، روماتيسم ، درد مفاصل و بزرگ شدن طحال استعمال كرده‌اند و بطور استعمال خارجى به طريقه ضماد براى تحليل ورم درد بدن مرض خنازير صاف كننده زخم با ادويه مناسب كه نيز در اين امراض فايده مىدهد مخلوط نموده استعمال مىشود . نسخه معروف شركه همدرد به نام معجون گوگل براى علاج مرض فلج لقوه ، روماتيسم ، درد مفاصل معروف است و نسخه معروف همدرد به نام مروح الارواح كه بيشتر از دويست ماده دارو درست شده و براى قوت قلب و دماغ و باه و جگر و معده خيلى مفيد است . مُقل جزء اين نسخه معروف است و اضافه معجون مقل براى بواسير خونى و درد شكم مفيد ذكر شده است . « 2 » مُقل نيز به نام بوسويلا سيرادا ناميده شده است در غرب كوه هيماليا و وسط هند حاصل مىشود در آن منطقه اين به نام سالائى و گوگل هم معروف است . در جنوب هند آن را به نام كندر مىنامند . اصل اسم گوگل در سانسكريت سالاكى است . انواع مختلف از آن نوشته شده است لكن حكماى اسلامى بوسويلا سيراد را به نام مقل مخصوص گفته‌اند .

هامش
( 1 ) - مخزن الادويه ، ص 409 .
( 2 ) - همدرد ، ص 102 .
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 224 | مصطفى النوراني الاردبيلي