تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 442

مساهمون:

ص٤٤٢

سپس از اول صبح تا عصر بجوشد ، بعد كتان كهنه برمىدارند و قير را بر آن مىمالند و بر روى زخم مىگذارند و اگر زخم گودى زيادى داشته باشد كتان را به كنار پيچيده و قير را روى زخم مىريزند ، سپس فتيله را روى آن وارد مىكنند . « 1 » از حضرت امير المؤمنين عليه السلام نقل شده است كتان يكى از پوشش پيغمبران است . از حضرت صادق عليه السلام نقل شده است : پوشيدن كتان بدن را چاق مىكند . « 2 »

تركيب شيميايى :

دانه كتان داراى موسيلاژ چسبنده‌اى به مقدار 6 تا 15 درصد است . از هيدروليز آن ، آرابينوز ، گلوكز ، گالاكتوز و گزيلوز حاصل مىشود . در آلبومن و لپه‌هاى دانه آن ، 30 درصد روغن خشك شونده قابل استخراج ، همراه بارزين ، تانن و املاح پتاسيم يافت مىشود . دانه كتان بعلاوه داراى ليناتين
LINATINE
و ليناماروزيد
LINAMATOSIDE )
نيز هست كه تحت اثر فرمانى به نام ليناز
LINASE
تجزيه گرديده ، موادى نظير گلوكز ، اسيد سيانيدريك و استن از آن نتيجه مىشود .

خواص :

طرفداران مكتب بقراط در قرون 4 و 5 قبل از ميلاد ، از دانه آن در مصارف داخلى به عنوان ضد نزله ، رفع دردهاى ناحيه شكم و در استعمال خارج به صورت ضماد و به منظور رفع تحريكات جلدى استفاده به عمل مىآورده‌اند . تئوفراست ، در قرن 4 قبل از ميلاد ، دانه آن را به علت دارا بودن لعاب فراوان ، در رفع سرفه موثر مىدانسته است . در قرن اول ميلادى ، ديسقوريدوس براى دانه كتان و دانه شنبليله ، اثرى مشابه قائل بوده است و مصرف آنها را در رفع كليه حالات التهابى به عنوان نرم كننده ، خلطآور و رفع تحريكات جلدى توصيه مىكرده است . از الياف كتان ، در طى قرون متمادى براى تهيه پارچه استفاده به عمل آمده است .
هامش
( 1 ) - طب الائمه ، ص 139 .
( 2 ) - حلية المتقين ، ص 7 .