تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 441

مساهمون:

ص٤٤١

نافع صرع است . خوراكش : يك عدس است . نيز سفوف آن به طور انفيه نافع صرع است . خوراك نافع ماليخوليا ، وسواس و خفقان مفيد است نزف خون را مىبندد ، گفته‌اند اگر بر درخت خرما آن را ببندند موجب زيادتى ثمر مىشود . « 3 » .

* بزرك كتان

تعريف :

گياهى است علفى ، بى كرك ، يك ساله و به ارتفاع 30 تا 70 سانتىمتر ( حتى يك متر ) كه به منظور استفاده‌هاى صنعتى و داروئى پيوسته مورد كشت قرار مىگيرد برگهاى آن باريك ، دراز ، نوك تيز ، به رنگ سبز مات است . دانه گياه كتان كه تنها قسمت مورد استفاده گياه در داروسازى است ، رنگ قهوه‌اى روشن ( در برخى واريته‌ها رنگ سفيد ) دارد . بدون بو ، شفاف ، لغزنده ، به طول 4 تا 5 ميليمتر و به ضخامت 5 / 1 ميليمتر است . روغن بزرك : از دانه كتان روغنى به نام روغن بزرك استخراج مىشود . رنگ اين روغن اگر بدون مداخله حرارت تهيه شده باشد ، زرد روشن و اگر به كمك گرما به دست آمده باشد ، مايل به قهوه‌اى است و به مصارف صنعتى مىرسد . روغن بزرك داراى گليسريدهاى اسيدهاى چرب مانند لينولنيك ، اولئيك و به مقدار كم استئاريك و پالميتيك است .

روايت :

نصر بن سويد مىگويد : موسى بن جعفر عليه السلام از پدرش از جدش فرموده : امام باقر عليه السلام براى جرح ( بريدگى ) قير تازه و به همان اندازه پيه تازه بُز كه در پارچه تازه و در ظرف سفالى تازه‌اى ريخته آن را روى چند آجر گذاشته و زيرش آتش ملايم روشن مىكنند .
هامش
( 3 ) - بستان المفردات ، ص 128 .