دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 444

به كار بردن جوشانده دانه كتان به صورت حمام ، جهت رفع تحريكات موضعى ، بخصوص بيماريهاى پوست ، سوداهاى دردناك يا همراه با خارش توصيه شده است . روغن بزرك به علت دارا بودن اسيد لينولئيك در رفع بيماريهاى جلدى اثر مفيد دارد . نيز روغن دانه توتون داراى مقدار زيادى از اين ماده مىباشد . كتان گياهى يك ساله است و از قديم اين گياه مورد استفاده بوده ، از آن مانند امروز پارچه مىبافتند . از تخم آن روغن مايع استخراج مىكردند . دانه و تخم كتان نيز در مصرف پزشكى قرار مىگيرد و خاصيت نرم كننده دارد ، ادرارآور و مسكن است و در تمام بيماريهايى كه مربوط به مجارى هاضمه ، ورم روده‌هاى كوچك و ورم مثانه است ، به كار مىرود . قسمت دارويى ، دانه آن است كه آن دانه‌اى است لعاب‌دار و بنام بذر كتان كه از قديم استعمال طبى داشته است . براى آن خاصيت ضد التهاب و بر طرف كننده دردهاى شكمى قائل بوده‌اند . از خارج نيز به شكل مرهم و براى رفع تحريكات پوستى به كار مىرفته است . دم كرده بذر كتان در گاستريت‌ها ( ورم معده ) ، ورم روده و صفاق ، يبوست‌ها و همچنين در التهابهاى مجارى ادرار و روغن آن به صورت تنقيه ( باز كننده ) براى نرم كردن مزاج تجويز مىشده است . « 1 » پوشيدن لباس كتانى براى لاغر شدن و درمان امراض جلدى سودمند مىباشد . بخور الياف گياه آن دماغ را باز مىكند و براى زكام مفيد است ، پاشيدن گرد سوخته آن خون و چرك جراحات را جمع مىكند ، بوئيدن گل آن مفرح و مقوى قلب مىباشد ، خوردن دانه آن با عسل جهت سرفه ، پاك كردن سينه ، باد شكم و تحليل ورمهاى داخلى توصيه شده است . بو داده دانه آن ضد اسهال و جهت بند آوردن خونريزى سينه و سرفه خونى مفيد است . خوردن دانه‌هاى آن ادرارآور و در زياد شدن عرق و جريان حيض ، نرم كردن مزاج و زخم كليه مفيد است . « 2 »