تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 179

مساهمون:

ص١٧٩

مزاج است . تخم اسفناج نافع انواع درد معده و روده ، تب گرم ، تشنگى ، سوزش معده و شيره يا عصاره آن نافع سل و دق است . اسفناج گياهى غير سمى مىباشد . « 1 » اهل عراق آن را در تابستان و زمستان مىكارند و مىخورند و براى امراض حلق و سينه مفيد است و خورشت آن براى درد سينه ، تب گرم و ترشحات خونى مخاط بسيار مفيد است . خوردن آن براى تمام امراض سينه ، ورم سينه ، سرفه ، خشنونت سينه و سوزش بول مفيد است . « 2 » پخته اسفناج در يبوست مزاج ، اختلالات روده ، بيماريهاى ريوى و سرفه تجويز مىشود . اسفناج را مىتوان پاك كرده و پس از خرد كردن در آفتاب خشك نمائيم و خشك آن را در فصول مختلف كه اسفناج يافت نمىشود در غذا استفاده كرد . هر قوم و ملتى از اسفناج غذاهاى مختلف و متنوع تهيه مىكنند و شايسته است از اين گياه مفيد تا موقعى كه يافت مىشود بطور بورانى با ماست ، در آش و يا با گوشت در خورشت ، پخته و استفاده نمود . « 3 »

فصل كشت :

در فصول معتدل مانند بهار و پائيز بايد آن را كشت نمود . « 4 » سبزى معروفى است كه طول آن حدود يك وجب بزرگ مىشود . « 5 » اسفناج داراى رنگ سبز تند و طعم آن كمى شور است . « 6 » رنگ تخم آن قهوه‌اى مايل به زرد و داراى ذائقه‌اى بى مزه است . « 7 » اصل و محل رويش اين گياه ابتدا در سرزمين ايران بوده و مصرف آن بعدا در بين مسلمين متداول گرديد . در كتاب برهان آن را اسبناخ ناميده و آن را در تهيه آش مصرف مىنمايند و اكنون در بيشتر شهرها كشت مىشود . اين گياه را قبيله مور از آفريقا به اسپانيا آورد و از آنجا در تمام اروپا پخش گرديد . در

هامش
( 1 ) - المفردات ، ص 151 .
( 2 ) - ابن البيطار ، ص 25 .
( 3 ) - دكتر جوانمرد .
( 4 ) - / راز گياهان شفابخش ، ص 70 .
( 5 ) - ابن بيطار ، ص 25 .
( 6 ) - بستان المفردات ، ص 82 .
( 7 ) - همان ، ص 151 .