اينكه در اين مدت بر وسعت تشكيلات فرهنگى و دانشگاهى ما روز به روز افزوده شده است مع هذا از نظر معنى هنوز يك ميليمتر جلو نيفتادهايم زيرا فرهنگ امروز ما در حقيقت همان فرهنگ اسكولاستيك قرون وسطاى اروپا است . در آن زمان دانشمندان اروپا علوم متداولهء عصر را منحصرا از كتابهاى علمى دانشمندان اسلام فراگرفته و كارى جز ترجمه و تقليد نداشتند و از خود هيچگونه رأى شخصى اظهار نمىكردند و اگر در يك موضوع علمى اختلاف نظرى پيدا مىكردند و بحث و مشاجرهشان به جايى نمىرسيد به گفتهء ابن سينا استناد مىجستند و مىگفتند :
Magister dixit
يعنى « استاد چنين گفته است » آيا امروز اوضاع علمى ما جز همان اوضاع منحط و عقبافتاده اسكولاستيك است و ما چيزى جز تقليد و تبعيّت كوركورانه از خود داريم ؟ آيا فضلا و دانشمندان ما در مباحثات علمى خود هرگاه به مشكلى برخورند ، جز اين است كه به گفتهء استادان اروپا و آمريكا كه آن را وحى منزل مىدانند استناد مىجويند و به زبان حال مىگويند « استاد چنين گويد ؟ »
در جاى ديگر مقاله آمده است :
« سالهاى دراز است بوسيلهء تبليغات مرئى و نامرئى به ما آموختهاند و ما را معتقد ساختهاند كه از دنياى متمدن غرب فرسنگها عقب هستيم و هرگز به آنها نخواهيم رسيد و ناگزير بايد به دنبال آنها بيفتيم . با اين طرز تفكر ، ما خود را هميشه كوچكتر از آن خواهيم دانست كه در برابر گفتههاى علمى آنان اظهارنظر كنيم و يا خداى نكرده به مخالفت برخيزيم ، به قول يكى از نويسندگان : اين يكى از فريبهايى است كه سياست اروپا و نادانى اروپازدگان رواج داده است ، گروهى چرا از دنبال ديگران بيفتند تا از آنان پستر باشند ؟ اروپا بجاى خود ، ما اگر از دنبال بيابانيان آفريقا بيفتيم از آنان پستر خواهيم بود و هيچگاه به ايشان نخواهيم رسيد ، ولى چرا بيفتيم ؟ »
نظير اين مطالب را براى نبرد با غربزدگى در هر شماره از مجلهء دنياى علم بارها تكرار كردم و خلاصه اينكه در چهل سال اخير از اين فكر و خيال دمى غافل نبودم و دم فرونبستم و آنقدر كوشيدم تا به يارى خداوند به نتيجهء مطلوب رسيدم ، آنگاه از صميم قلب و با تمام وجود خود در پيشگاه مقدس و پرجلال و عظمت پيامبر اكرم اسلام صلى الله عليه و آله سر تكريم و تعظيم فرود آوردم ، زيرا پند حكيمانهاى فرموده بود كه بايد سرمشق همه افراد بشر مخصوصا دانشپژوهان و بالاخص دانشجويان و طالبان علم باشد و آن اينكه تلاش و كوشش مستمر هرگز بىنتيجه نخواهد بود .
قال رسول اللّه ( ص ) من طلب شيئا و جدّ وجد .
سايهء حق بر سر بنده بود * عاقبت جوينده يابنده بود
گفت پيغمبر كه گر كوبى درى * عاقبت زان در برون آيد سرى