از عوارض و خطرات داروهاى شيميايى و تركيبى و ساختگى بستوه آمده و به سوى گياهان دارويى روى آوردهاند . بسيارى از كشورهاى توليدكنندهء دارو ، هيئتهاى بزرگ متشكل از گياهشناسان و داروسازان را به جنگلهاى آفريقا و آمريكاى جنوبى و ساير نقاط دنيا مىفرستند و آنان به كمك كتابهاى خطى قديمى ، گياهانى مختلف را پيدا مىكنند و خواص دارويى آنها را از پيرمردان و پيرزنان قبايل ساكن آن نقاط مىپرسند و سپس به كارخانههاى داروسازى مىفرستند . در اين كارخانهها متخصصانى معين روز و شب به مطالعه و بررسى بر اين گياهان مشغولند . نخستين بار كه توجه دانشمندان تا اين حد به گياهان دارويى جلب شد زمانى بود كه با استفادهء از طب قديم هندوستان ، چندين داروى مسكن اعصاب كشف شد . بوميان هندوستان تا آنجا كه تاريخ به ياد دارد براى رفع ناراحتيهاى عصبى خود ريشهء گياهى به نام « مارريشه » « 29 » را مىجويدند كه در دامنههاى هيماليا مىرويد . شيمىدانهاى كارخانهء داروسازى سيبا با تجزيه اين گياه مادهاى به نام سرپازيل « 30 » به دست آوردند كه در رديف داروهاى مسكن اعصاب رواج يافت .
ولى ، متأسفانه تمام اين تكاپوها و جستجوها و مسافرتهاى دوردست به اعماق جنگلهاى آفريقا و آمريكاى جنوبى و كشف گياهان طبى و تهيهء داروهاى جديد الاكتشاف كه از تجزيهء آنها به دست مىآيد ، همه و همه ، براى پر كردن جيب تراستهاى دارو است لا غير ! و هدف اصلى هيچگاه نفع و سود بيماران نبوده است ، بدليل اينكه در سى سال اخير مواد عاملهء كليهء داروهاى اختصاصى را كه از تجزيهء گياهان مزبور به دست آمده است به صورت دارو به فروش رساندهاند و به علت زيانهايى كه از آنها عايد شد مصرفشان به كلى متروك گرديد و يا از آن رونق و رواج نخستين كه به زور تبليغات به دست آمده بود افتاد . براستى ، اگر كسانى به حال بيماران دل مىسوزانند بايد بجاى ساختن داروهاى اختصاصى ، خواص درمانى سبزيها و ميوهها را ، با مطالعه و تحقيق در كتابهاى طبى قديم و جديد ، طى مقالات يا كتابهايى در معرض استفاده پزشكان قرار دهند . براى انجام اين امر بايد خواص سبزيها و ميوهها را با موازين پزشكى و اصول علمى جديد تطبيق دهند تا پزشك با علاقه و ايمان كامل به تجويز آنها براى بيماران بپردازد ، نه اينكه اينگونه كتابها را به زبان ساده و عوام فهم ، از كتابهاى اروپايى ترجمه كنند و به مقدار زياد به چاپ رسانند و قفسههاى كتابخانهها را از آنها پر كنند . در اين صورت ، كسى جز مردم عادى مشترى آنها نخواهد بود و هيچ پزشكى به استناد مندرجات آنها بيماران را درمان نخواهد كرد و جز پر كردن جيب مترجمان و ناشران نتيجهاى از آن عايد نخواهد شد ، و بدتر آنكه افراد غير طبيب و اشخاص كمسواد كه حتى
هامش
( 29 ) .Rauevolfia( 30 ) .Serpasil