تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نير اعظم در شناخت نبض و انواع آن ( فارسى ) — صفحة 318

مساهمون:

ص٣١٨
استعاره آيد . خوىاندام . خوى . خوى انسان و ديگر حيوانات و ترى كه از تن آنان تراوش كند . و گاه در غير حيوان هم گويند . آب پوست است كه از ريشهء مويها جارى گردد . و آن اسم جنس است و جمع نگردد و اصل آن براى حيوان است و در غير آن ، به صورت استعاره به كار رود .

عسر

دشوار گرديدن . دشخوار شدن . دشخوار شدن كار . دشوار شدن . ضد يسر .

عشر

يك‌دهم .

عظم

استخوان . استخوان و به هندوى هاد گويند . ( از تذكرهء ضرير انطاكى ) . به فارسى استخوان و به تركى سموك نامند . ( از تحفهء حكيم مومن ) . تعريف آن در كتب پزشكى بدين نحو بيان شده كه استخوان عضوى است بسيط و سختى آن به اندازه‌اى مىباشد كه دوپاره ساختن آن غير ممكن است .

عظيم

بزرگ و كلان و فربه . سترگ و بزرگ ، خلاف صغير . گوشت بر گرديده بوى و مزه و پوسيده . هر چيز پوسيده و تباه شده از آب كه ريزه ريزه جدا گردد . ريسمان پوسيده از آب . گنده و بدبو . گنديده . متعفن . منتن . بويناك .

عقب

ج عقبه . پى كه از آن چلهء كمان سازند . پى سفيد و پى كمان . ( السامى ) . پى سپيد . ( حبيش ) . عصب و پى كه از آن « وتر » و زه كمان سازند و آن پىهاى سپيدرنگ مفاصل است و گاهى گوشوار را نيز بدان بندند تا از جاى خود منحرف نشود . ج أعقاب .

عقب

پسر . ولد . فرزند . پاشنه ، مؤخر قدم . ( استخوان عقب ، يا عظم عقب ) يكى از هفت استخوان رسغ است و بزرگتر از جميع آن استخوانها ، و آن داراى شش سطح است . تحتانى ، فوقانى ، وحشى ، انسى ، قدامى و خلفى .

غاير . غائر

مقابل ظاهر . فروشونده و در نشيب فرو رونده . به زمين فرورفته .

غزالى

قسمى از نبض است .

غسل

سر شستن . شست‌وشوى تمام بدن . پوشش . پوشش دل و پوشش زين و شمشير و جز آن . هرآنچه چيزى را بپوشاند . حجاب . غشاوه . پوست تنك و باريك كه به هندى جهلى گويند . چيزى است از عصب و رباط بافته بر سان حرير و بر روى عضو و بر روى اندامهاى ديگر چون دل و جگر و سپرز و حجاب و شكم بر همه پهلوها بر سان آسترى اندركشيده . قسمتى از اعضاء تن كه سخت تنك و نازك است و چون شيشه و آب حاجب ماوراء نيست و بعضى قسمتهاى عضلات و جز آن را پوشيده مانند غشاء مخاطى بينى ، غشاء فانى رحم ، غشاء زلالى ، غشاء رطوبت مفصلى ، غشاء مخى عظام . سطبر گرديدن . درشت شدن . غلظ طحال : سطبرى طحال .
نير اعظم در شناخت نبض و انواع آن ( فارسى ) — صفحة 318 | محمد اعظم خان ( ناظم جهان ) / اسماعيل ناظم