معلمين و شاگردان مدرسهء مجديه در سال 1322 هجرى قمرى - نشسته از راست به چپ رديف اول : 1 - غلامرضا نصيرى 3 - آقا خان كيائى ( گرگين ) 6 - سيد جواد خان 7 - فخر الدين حكيمى ( حاجى آقا فخرى ) 8 - سيد ابراهيم خان مشيرى 9 ، 10 و 11 - على ، ابراهيم و اسماعيل فخرائى 13 و 14 - سيد يحيى و سيد على اصغر سيف . ايستاده از راست به چپ : محمد مجد ( مجد الكتاب ) و فرزندش شيخ على ( در وسط ) 2 - ابراهيم خان مجيب 3 - مهدى خان مجيب 4 - محمد على مجد ( فطن السلطنه ) 6 - هدايت الله قوامزاده - معمم ايستاده كنار عكس شيخ ابو تراب مجد .
گرديد . در اين مدرسه افزون بر كلاسهائى براى تدريس عربى و فارسى ، كلاسهائى نيز براى درسهاى هندسه ، حساب و جغرافيا و دو كلاس نيز براى تدريس زبانهاى روسى و فرانسه تشكيل گرديده بود .
مدير مدرسه ، كه از خوشنويسان آن دوران بود ، در كار ادارهء مدرسه از كاردانى فرزندان لايق خود شيخ على مجد ، شيخ ابو تراب و محمّد على مجد ( فطن السلطنه ) نيز استفاده مىكرد . او كه ( تعليم مشق عمومى ) را نيز بر روى تابلوى مدرسهاش نوشته بود ، توانست با استفاده از اشتهارش در هنر خوشنويسى اولياى اطفال را تشويق كند تا فرزندان خود را براى فراگرفتن اين فنّ به مدرسهء مجديّه بفرستند .
مدّت فعاليّت اين مدرسه بيش از 2 سال دوام نيافت و از ادامهء كار باز ايستاد .
مدرسهء اسلام :
تأسيس اين مدرسه از طرف مدرسهء مجديّه و به سال 1323 هجرى قمرى انجام گرفت ، ولى با گذشت مدّتى كمتر از يك سال از ادامهء كار بازماند .
مدرسهء تمدّن :
اين مدرسه به سال 1324 هجرى قمرى و به كوشش محمّد خان اديب ، كه مديريّت مدرسه را نيز به عهده داشت ، تأسيس گرديد . مدرسهء تمدّن تنها مدّت كوتاهى توانست به كار خود ادامه دهد .
مدرسهء سعادت :
تأسيس اين مدرسه در سال 1324 هجرى قمرى و با همّت اسمعيل پوررسول ، كه از خدمتگزاران شايسته فرهنگ بود ، انجام گرفت .
مديريّت اين مدرسه با پوررسول بود .
مدرسهء اتّفاق :
اين مدرسه در سال 1324 هجرى قمرى تأسيس شد .
مدرسهء اخوّت :
مدرسه اخوّت در سال 1327 هجرى قمرى تأسيس گرديد .
مديريّت اين مدرسه به عهدهء هادى مولوى ( وفا عليشاه ) ، مسيو محمّد تقى يحيائى و سيد حسن موبد كاشانى « 3 » بود .
ادارهء مدرسه به شكل مطلوبى جريان داشت بطورىكه توانست در سال 1335 هجرى قمرى اوّلين دسته دانشآموزان مركّب از 16 نفر را به صورت داوطلب براى شركت در امتحانات ششم ابتدائى معرفى كند كه 14 نفر آنان از قبولشدگان نخستين دورهء امتحانات ابتدائى رشت بودند . امتحانات معمولا وسيلهء عدهاى از افراد صلاحيّتدار و سرشناس انجام مىگرفت و آنها هريك با طرح پرسشهائى در زمينههاى مختلف دانشآموزان را مورد آزمايش قرار مىدادند .
مدرسهء اخوّت به سال 1336 هجرى قمرى به تشكيل كلاس اوّل و در سال بعد نيز به تشكيل كلاس دوّم متوسّطه توفيق يافت و با انجام اقداماتى در زمينهء فعاليّتهاى فوق برنامه به تأسيس كلوپهاى ورزشى ، كتابخانه ، قرائتخانه و نيز كلاس سالمندان و تشكيل مجالس سخنرانى ، فعاليتهاى پرثمرى داشت و سرانجام در سال 1340 هجرى قمرى به مدرسهء دولتى نمرهء 3 تبديل گرديد .
مدرسهء رشديّه :
اين مدرسه به كوشش ميرزا حسن خان ناصر ، كه بانى و گردانندهء اصلى مدرسهء رشديّه بود ، در سال 1326 هجرى قمرى در محل سابق
هامش
( 3 ) . سيد حسن موبد كاشانى مدير روزنامهء حبل المتين رشت و برادر مدير حبل المتين كلكته بود .