تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 435

مساهمون:

ص٤٣٥
عكس 7 - كشتىگير پيروز به هنگام دوران زدن جلوى بزرگتران مجلس جست مىزند بالا مىپرد و انعام مىگيرد . كه هربار يكى برنده شده بود و اين مجلس عنوان پهلوانى يكى را تثبيت مىكرد . دو پهلوان با تشريفات خاصى كه مخصوص كشتى گيلان است وارد ميدان شدند و پس از انجام فزوممّا . . . با هم به كشتى پرداختند . پس از ردوبدل كردن چند مشت يكى با مشت طرف مقابل كه به صورتش حواله شده بود ، چنان نقش زمين شد كه همه گفتند مرده است . مجلس به‌هم خورد و مردم دور پيكر نيمه‌جان او جمع شدند . . . » . جامهء مخصوص كشتى گيله‌مردى شلوارى پارچه‌اى و تنگ و چسبان است كه « لاسپاره » ناميده مىشود و نقشهاى مختلف روى آن قلاب‌دوزى شده است . پوشيدن لاسپاره اجبارى نيست و گاهى كشتىگيران با شلوار معمولى نيز وارد ميدان نبرد مىشوند . جايزه كشتىگيران « برم » است و آن عبارت است از اجناسى از قبيل پارچه ، آينه ، كيف پول ، دستكش ، جوراب ، پيراهن و مانند اينها و تعدادى سيب و نارنج كه به چوب بلند چندشاخه‌اى مىآويزند و آن را در گوشه‌اى از ميدان نصب مىكنند . در مسابقات كشتى كسى كه به مقام پهلوانى مىرسد ، پس از مغلوب كردن آخرين حريف ، برم را از دست شخص بزرگتر حاضر در ميدان مىگيرد . در عروسيها تعداد بيشترى برم تهيه مىكنند كه به ترتيب به نفرات بعدى تعلق مىگيرد . سابقا علاوه بر برم و پول حاصل از دوران زدن ، انعامهائى از قبيل حوالهء اجناس و خواروبار و برنج و يا گاو و گوسفند و غيره از طرف ارباب و كدخدا و مباشر به پهلوان داده مىشد . برخى مالكان و افراد وابسته به آنها به اين ترتيب سعى داشتند اين نمايشها و مراسم مردمى را ، وسيله‌اى براى كسب اعتبار و نهايتا سلطهء اجتماعى خود نموده از گروه كشتىگيران به صورت عاملى براى نفوذ در ميان مردم و روستائيان استفاده كنند . در ساير نمايشهاى ميدانى و مردمى و مراسم سنتى نيز اقشار حاكم بر جامعهء شهرى و روستائى ، همين هدف را مورد توجه داشتند . با تغيير نظام اجتماعى و از بين رفتن سلطهء مالكان كه مراتب بالاى هرم قدرت را در اختيار داشتند و با تحولاتى كه در سطوح مختلف جوامع شهرى و روستائى رخ داد ، ميدانهاى بازى و ورزش و نمايشهاى مردمى نيز در حوزهء نفوذ گروههاى ديگرى قرار گرفت . اما زمان برگزارى مسابقات كشتى ، هنوز هم عمدتا تابع زندگى روستائى و متناسب با زمان كم‌كارى زارعان و پايان برداشت محصول است . اين نكته نيز گفتنى است كه به‌طور كلى در فرهنگ سنتى گيلان ، كار و زندگى ، بازى و تفريح ، رسم و آئين و ساير عناصر فرهنگى با يكديگر آميختگى بسيار و ارتباطى تنگاتنگ و چشمگير دارند و انواع نمايشهاى ميدانى و مردمى نيز داراى همين ويژگى هستند .