و به قطر 1 سانتيمتر ، اين چوبها را « تركه » يا « دبكه » مىنامند و نوازنده به وسيلهء آنها ضرباتى بر روى سطح پوستين نقاره وارد مىنمايد .
نقاره معمولا همراه « سرناى » در مراسم جشن و سرور مورد استفاده قرار مىگيرد . همچنين هنگام پيروزى در جنگ و براى برآوردن حاجت معتقدان مذهبى شبهاى جمعه در زيارتگاهها و براى رم دادن جانوران در شكار جيرگه ( نخجيرگاه ) نواخته مىشود .
3 - نى : يكى از متداولترين سازهاى بومى گيلان مىباشد كه با توجه به شرايط اقليمى منطقه و ويژگيهاى صدادهى آن گسترش قابلتوجهى يافته است . در روستاهاى گيلان 2 نوع نى رواج دارد :
الف : نى فلزى كه شامل لولهاى به طول تقريبا 50 سانتيمتر و به قطر 5 / 1 سانتيمتر مىباشد .
ب : نى « لله » يا « لئوله » كه از ساقهء نى مخصوصى تهيه مىشود . اين گياه غالبا در اطراف طارم مىرويد . طول نى شامل 7 بند و 6 گره مىباشد به همين دليل ساز مزبور را « نى هفتبند » مىنامند . اين ساز جزو سازهاى بادى بدون زبانه است و داراى 5 سوراخ در قسمت بالا و يك سوراخ در ناحيهء خلفى مىباشد .
گرچه نى هفتبند به عنوان يكى از سازهاى ملى ايران در مناطق مختلف كشور مورد استفاده قرار مىگيرد ، ليكن نوازندگان اين ساز در استان گيلان با ابتكار خاصى مانند تكنيك نوازندگى ( سرناى ) مقدارى هواى فشرده را در دهان ذخيره نموده ملوديها را به صورت ممتد و بدون قطع و وصل اجرا مىكنند . ساز ساخته شده از ساقهء نى را « لله » يا « لئوله » و نوازندهء نى را « نى زن » مىنامند .
4 - سرنا ( سرناى ، سورنا ) : اين ساز به شكل يك لوله مخروطى داراى 9 سوراخ است كه 8 سوراخ در جلو و 1 سوراخ در پشت قرار گرفته است .
جنس آن غالبا از چوب آبنوس مىباشد . سرناى از دسته سازهاى ( دوزبانهاى ) و داراى « قميش » است . طول ساز بين 30 تا 45 سانتيمتر متغير مىباشد .
سرناى يكى از سازهاى بسيار قديمى است كه در اكثر ولايات ايران مورد استفاده است و همراه « دهل » در مراسم جشن و عروسى نواخته مىشود . در استان گيلان سورناى همراه نقاره در مراسم مختلف از جمله جشن عروسى ، ختنهسوران ، ورزا جنگ ( جنگ گاو نر ) ، كشتى محلى ، طناببازى و غيره آهنگهاى شاد و هيجانانگيز اجرا مىكند . اجراى توأم اين دو ساز را « ساز نقاره » يا « لوچه ، نقاره » مىگويند .
5 - فلوت : پس از تشكيل موزيك ارتش ، استفاده از برخى سازهاى فرنگى كه قابليت اجراى ملوديك آنها نسبت به ساير سازهاى متداول در دستهء موزيك مناسبتر بود ، مورد توجه قرار گرفت و از آن ميان فلوت و كلارينت يا قرهنى رواج بيشترى يافت .
در گيلان از انواع فلوتها شامل فلوت آبنوس ( بدون كليد ) ، فلوت ريكوردر ( نىلبك ) و فلوت كليددار استفاده مىشود .
6 - دمبوك : همان تنبك است كه همزمان با حضور سازهاى سنتى ايران در مجامع شهرى گيلان در اين استان رواج يافت . نوازندهء اين ساز را در گيلان « دمبوكچى » و يا « دمبوكزن » مىنامند . گرچه جنس اصلى تمبك از تنهء
نوازندهء سرنا
نوازندهء فلوت
كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 385
مساهمون: ابراهيم اصلاح عربانى
ص٣٨٥