جنگلهاى شمال جنگلبان استخدام نمايد و هيئت وزيران تصويبنامهاى صادر كرد كه به موجب آن نظامنامه جنگلبانهاى ايران تنظيم گرديد .
به دنبال صدور تصويبنامه مزبور ، دولت يك متخصص جنگل به نام فن - دمهاگن تبعه آلمان را با حقوق 500 تومان براى مدت 3 سال استخدام كرد كه پس از پايان مدت ، 3 سال ديگر تمديد شد . فن دمهاگن در سال 1303 عدهاى را به عنوان مستحفظ و قراول جنگل استخدام كرد و آنها را با لباس و علائم مخصوص به محافظت جنگل گماشت . حقوق مستحفظ جنگل در ماه 25 تومان و حقوق قراول 15 تومان بود .
متخصص مزبور ، تشكيلات جنگلبانى ايران را در سال 1303 پايهگذارى كرد . اين سازمان در ابتدا داراى سه شعبه بود كه آنها را تشكيلات مىناميدند .
شعبات يا تشكيلات سهگانه بدين قرار بودند :
1 - تشكيلات مركزى : مركب از 1 كارشناس ( فندمهاگن ) ، 1 رئيس اداره ، 1 مترجم و چند كارمند .
2 - تشكيلات مازندران و گرگان : مركب از 1 رئيس ( هانسشريكر ) ، 3 مستحفظ و 1 قراول . مركز تشكيلات مازندران در مشهدسر ( بابلسر ) بود .
3 - تشكيلات گيلان : مركب از 1 رئيس ( سركارات ) ، 3 مستحفظ و 1 قراول . مركز تشكيلات گيلان در شهر رشت قرار داشت .
با گذشت زمان توجه به جنگلها بيشتر شد و چون عرصه جنگلها و درختان آن مورد تجاوز افراد سودجو قرار مىگرفت دولت با صدور تصويبنامهاى در اسفندماه 1303 كليهء جنگلهاى كشور را متعلق به دولت اعلام كرد به استثناى جنگلهائى كه به موجب اسناد و مدارك معتبر تعلق آنها به مالكين خصوصى ثابت شده باشد . طبق تصويبنامه مزبور حفظ و حراست جنگلها اعم از دولتى و خصوصى و نظارت در قطع درختان به عهده وزارت فلاحت محول گرديد و مقرر شد قطع دستى و صنعتى و غيرصنعتى و نيز به اجاره واگذار كردن جنگلهاى دولتى با نظارت فنى وزارت فلاحت و تصويب وزارت ماليه ( دارائى ) باشد . درختان صنعتى كه مىبايست حفاظت آنها مورد توجه مخصوص قرار گيرد عبارت بودند از شمشاد ، گردو ، سور ، بلوط ، آزاد ، توت و كلهسياه درخت . در تصويبنامه تصريح گرديد كه قطع درختان صنعتى براى مصرف داخله در جنگلهاى خصوصى بدون اجازه مخصوص وزارت فلاحت ممنوع است ولى قطع درختهاى غيرصنعتى براى مصارف داخله در جنگلهاى خصوصى احتياج به صدور پروانه ندارد مشروط بر اينكه مراتب قبلا به وزارت فلاحت اطلاع داده شود . به موجب همين تصويبنامه اجازه صدور چوبهاى صنعتى به خارج در هرمورد منوط به پيشنهاد وزارت فلاحت و صدور تصويبنامه هيئت وزيران گرديد ولى اجازه صدور چوبهاى غيرصنعتى و مواد جنگلى به خارج از كشور در صورت پرداخت حقوق گمركى و با اطلاع قبلى وزارت فلاحت بلامانع اعلام شد .
در خردادماه 1304 تصويبنامهاى از هيئت دولت گذشت كه طبق آن كليه جنگلهائى كه مالك خصوصى نداشتند ملك دولت اعلام گرديد .
در سال 1307 هانس شريكر رياست جنگلبانى شمال را به عهده گرفت .
فن دمهاگن پس از پايان مدت قرارداد خود ايران را ترك كرد و لوئى نيكه متخصص فرانسوى به عنوان مستشار امور جنگل به استخدام اداره كل فلاحت درآمد .
هانس شريكر در خوارخون ( شيرگاه ) كلاسى براى تعليم و تربيت جنگلبانها تشكيل داد . 20 تن از فارغ التحصيلان كلاس مزبور به عنوان پاسبان جنگل براى حفاظت جنگلهاى گيلان و مازندران استخدام شدند .
پاسبانان جنگل كه داراى لباس متحد الشكل و يك قبضه تفنگ دولول شكارى بودند ماهانه 20 تومان حقوق دريافت مىكردند . در سال 1311 بنا به پيشنهاد لوئى نيكه كارشناس فرانسوى تصويبنامهاى از هيئت وزيران گذشت كه شامل مقررات جديدى در مورد جنگل بود . قسمتهاى اساسى و مهم تصويبنامه به شرح زير است :
« 1 - اداره كل فلاحت مكلف است در جنگلهاى سواحل بحر خزر مناطق جنگلهاى صنعتى و مناطق جنگلهاى غيرصنعتى را اعم از جنگلهاى دولتى و يا شخصى از هم تفكيك نموده و براى اطلاع عامه اعلام دارند .
2 - تبديل قطعات جنگلهاى صنعتى به اراضى زراعتى اكيدا ممنوع بوده و مرتكب مورد تعقيب و مجازات خواهد شد .
3 - در هيچ قطعه از جنگلهاى صنعتى اعم از شخصى يا دولتى در يك سال اجازه قطع بيش از يكچهلم جنگل داده نخواهد شد ولى نظر به اينكه جنگلهاى فعلى داراى اشجار قابل قطع بيشترى مىباشند لهذا با تشخيص اداره فلاحت و با اجازه مخصوص مىتوان بيش از صدى دو و نيم قطع نمود .
4 - اداره كل فلاحت مكلف است كه براى هرنوع درختى از اشجار صنعتى شرايطى را از حيث سن و قطر و ساير شرايط قطع معين نمايد . فقط مىتوان اجازه قطع اين گونه اشجار را صادر نمود .
5 - قطعكنندگان اشجار علاوه بر ساير شرايط مقرره مكلف خواهند بود كه در تحت مراقبت اداره كل فلاحت در عوض اشجار صنعتى قطع شده اشجار صنعتى غرس نمايند و آنها را حفظ كنند .
6 - قطع اشجار غيرصنعتى از مقررات فوق مستثنى بوده و در حدود تعليمات اداره كل فلاحت هركس در ملك خود در قطع آنها آزاد مىباشد ولى براى آنكه سوءتفاهمى حاصل نشود اداره كل فلاحت اسامى اشجار را كه جزء اشجار صنعتى محسوب مىشوند براى اطلاع عامه در محل اعلام خواهد نمود .
7 - زغالسوزى بدون كسب اجازه قبلى اداره كل فلاحت و در خارج از مناطقى كه از طرف اداره مزبور معين مىشود اكيدا ممنوع بوده و متخلفين مورد تعقيب واقع خواهند شد .
اجازه زغالسوزى در مناطق جنگلهاى صنعتى نبايد به هيچوجه داده شود . »
در سال 1313 به دستور رضا شاه سازمان جنگلبانى منحل گرديد و بودجه مربوط به آن حذف شد ؛ همچنين به خدمت پاسبانان و مستحفظين جنگلها خاتمه داده شد و وظائف آنها در حوزه املاك اختصاصى به مأمورين املاك مزبور محول گرديد . به استانداران و ادارات دارائى ابلاغ شد كه قطع درخت به كلى ممنوع است و زغال منحصرا بايد از سرشاخه تهيه شود . مهندس بنان كه از كارشناسان باتجربه جنگل بود علت انحلال سازمان جنگلبانى را چنين توجيه مىكند : « چون اقدامات پاسبانان جنگلها راجع به جلوگيرى از احداث كوره زغال باعث كمبود زغال در تهران و ساير شهرستانها شده بود و از طرفى به درآمد مالكين جنگلهاى شخصى لطمه مىزد از اين جهت تحريكات مالكين
كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 177
مساهمون: ابراهيم اصلاح عربانى
ص١٧٧