تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 180

مساهمون:

ص١٨٠
قطع درختان جنگل هدفهاى گوناگونى دارد كه اهم آنها عبارت است از : آماده كردن محيط براى تعليف دامها ، استفاده از چوب درختان براى سوخت و كارهاى ساختمانى ، استفاده از زمين جنگل جهت كشت و زرع و غيره . . . برگ درختان پرداخته خوراك دام را تأمين مىنمايند . نهالهاى جوان نيز كه به طور طبيعى از بذر درختان بوجود آمده‌اند مورد حمله دامها قرار مىگيرند و بدين‌ترتيب تجديد حيات طبيعى در جنگل انجام نمىپذيرد و جنگلها به صورت مخروبه درمىآيد . با افزايش جمعيت روستائى و جنگل‌نشين فشار دامها به مناطق جنگلى روزبه‌روز بيشتر مىشود . در كشورهاى پيشرفته جهان هرگز از جنگل به عنوان چراگاه دام استفاده نمىشود زيرا علفهاى مناطق جنگلى به علل مختلف از كيفيت غذائى بالائى برخوردار نيستند و دامهائى كه از علوفه جنگلى تغذيه مىشوند ، همچون دامهاى گيلان ، ضعيف و لاغراندام مىباشند . كارشناسان و مسئولين بخش جنگل و منابع طبيعى برنامه‌هاى متعددى براى خروج دامها از جنگل تدوين كرده ولى در اجرا با مشكلات گوناگونى برخورد نموده‌اند به‌طورىكه سطح جنگلهاى شمال در اوايل بهار و فصلهاى پائيز و زمستان مملو از گوسفند و بز و گاو و اسب و قاطر است . در سالهاى اخير فكر كوچاندن و خارج كردن دامداران از جنگل و تشكل آنها در شركتهاى تعاونى دامدارى پيدا شده است . براى تحقق بخشيدن به اين انديشه طرح سامان‌دهى جنگل‌نشينان و دامداران داخل جنگل در سازمان جنگلها و مراتع كشور شكل گرفته و تعدادى از اين واحدها در نقاط مختلف به ويژه در جنگلهاى تالش ( حوزهء عمل شركت بهره‌بردارى جنگل شفارود ) تشكيل شده است . در همين جهت اقداماتى انجام گرفته و نتايج حاصله ، مخصوصا استقبال اكثر دامداران جنگل‌نشين از اين طرح ، افق دستيابى به روشهاى جديد و عملى را براى حل اين مشكل روشن‌تر ساخته است .

قطع غيرمجاز درختان :

با آن‌كه جاده‌هاى جنگلى در مناطق كوهستانى توسعه و گسترش يافته و مواد سوختنى مخصوصا نفت در اختيار بسيارى از ساكنان جنگل قرار مىگيرد هنوز هم جمعيت كثيرى از مردم گيلان در مناطق جنگلى و حاشيه جنگلها براى مصارف مختلف از قبيل پخت‌وپز و تأمين روشنائى و توليد گرما چوب درختان را مورد استفاده قرار مىدهند به‌طورىكه زندگى اين طبقه از افراد فقير و زحمتكش كه در مناطق جنگلى زندگى مىكنند به چوب درختان جنگل بستگى دارد . بدين‌ترتيب در هرنقطه‌اى از جنگل كه خانه‌اى به چشم مىخورد درختان اطراف آن قطع و فضاى اطراف خانه كاملا خالى شده است زيرا علاوه بر استفاده از درختان براى سوخت و توليد گرما ، به منظور كشت و زرع محصولات موردنياز نيز به قطع درختان مبادرت مىشود با افزايش جمعيت ، سطح اين‌گونه زمينهاى زراعى و باغها و محوطه‌هاى واقع در مناطق جنگلى مرتبا در حال توسعه و گسترش بوده و سطح جنگلها كاهش مىيابد . هدف ديگر از قطع درختان جنگلى تهيه چوب و تير و تيرك براى استفاده در خانه‌سازى و كارهاى ساختمانى است . قطع درختان به منظور تهيه چوب تنها توسط اهالى اطراف جنگلها و براى استفاده در كارهاى ساختمانى انجام نمىگيرد بلكه افراد سودجو نيز با هدف فروش غيرمجاز و قاچاق چوب به قطع درختان جنگلى مبادرت مىورزند .

آتش‌سوزى جنگلها :

با آغاز فصل پائيز ريزش برگ درختان جنگل آغاز مىگردد و در پايان اين فصل سطح جنگل يك‌پارچه از برگهاى زرد خزان‌زده پوشيده مىشود . در اين موقع اگر چندى باران نبارد برگها خشك مىشوند و خطر آتش‌سوزى به وجود مىآيد بدين‌ترتيب كه در اثر وزش باد ، برگهاى خشك شده از نقاط مرتفع و شيب‌دار به سوى دره‌ها و محلهاى پست‌تر حركت كرده در اين نقاط انباشته مىشوند و با كوچكترين سهل‌انگارى جنگل‌نشينان يا رهگذران و شكارچيان و مسافران به كانونى از آتش تبديل مىگردند و جنگل را به آتش مىكشند . باد گرم مديترانه‌اى كه هرسال وزش آن از اواسط
كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 180 | ابراهيم اصلاح عربانى