باعث ايجاد شكاياتى شد كه در نتيجه آن به دستور رضا خان پهلوى در سال 1313 سازمان جنگلبانى منحل و مايملك آن از بودجه كل كشور حذف و پاسبانان و مستحفظين جنگلها اخراج شدند . . . » « 9 »
دستور ممنوعيت قطع درخت ، در گيلان با شدت زيادترى اجرا مىشد و علت اين شدت آن بود كه براى تهيه چوب و زغال به جنگلهاى املاك اختصاصى پهلوى مراجعه شود .
بر اثر شدتى كه در جلوگيرى از قطع درختان در گيلان اعمال مىشد روستائيان و جنگلنشينان اين منطقه براى تأمين چوب و زغال مورد مصرف خود دچار مضيقه شدند و به اقداماتى دست زدند . دولت به دنبال اقدامات و شكايات آنان ناچار دستور قبلى را لغو كرده موافقت نمود كه اهالى براى تأمين نيازهاى خود با اجازه دارائى و نظارت مأموران از سرشاخه درختان جنگلى استفاده نمايند . اما چون مأموران قادر نبودند نسبت به قطع سرشاخهها نظارت داشته باشند عملا به جاى سرشاخهها درختان قطع مىشد .
در اين دوران وظيفه نگهبانى و حراست از جنگلها را در مازندران و گرگان مأمورين املاك اختصاصى پهلوى انجام مىدادند ؛ در گيلان اين وظيفه به عهده مأمورين دارائى محول شده بود اما چون ادارات دارائى از عهده حفاظت جنگل برنمىآمدند در سال 1314 مقرر شد اداره كل كشاورزى گيلان و آستارا از بودجه دفع آفات نباتى ، سازمان كوچكى بوجود آورد كه حفاظت از جنگلها را به عهده گيرد . بدينترتيب 24 نفر به عنوان پاسبان جنگل ، حفاظت از جنگلهاى گيلان را به عهده گرفتند . در سال 1317 اين سازمان كوچك در اداره كشاورزى به دايره جنگل تبديل گرديد و يك سال بعد يعنى در سال 1318 تصدى آن به مهندس كريم ساعى محول شد . از همين زمان به بعد مهندس ساعى اقدامات مهمى را در جهت جلبتوجه مسئولين كشور به ارزش و اهميت جنگل آغاز كرد و در اثر اقدامات او ادارهء مستقلى به نام ادارهء جنگلبانى تأسيس گرديد كه رياست آن به خود وى محوّل گرديد .
در اين موقع مهندس ساعى گزارشى در مورد ضرورت تشكيل سازمان جنگلبانى تهيه نمود كه توسط رئيس كل كشاورزى به استحضار رضا شاه رسيد و مقرر شد ابتدا سازمان به صورت آزمايشى در محل كوچكى تشكيل شود و در صورت حصول نتيجه مساعد در سراسر شمال تعميم يابد . اين سازمان در كجور تشكيل شد و به مهندس غلامعلى بنان و هانس شريكر مأموريت داده شد كه چندين خزانه و نهالستان جنگلى در نقاط مناسب شمال احداث نمايند . امّا رضا شاه كه مايل نبود كسى در املاك اختصاصى او دخالت نمايد ضمن آخرين سفر خود به شمال دستور تخريب خزانه جنگلى چالوس را كه مهندس بنان احداث كرده بود صادر نمود و بدينترتيب فعاليت اداره جنگلبانى در احداث نهالستان و خزانه درختان جنگلى متوقف شد .
در سال 1321 پس از آنكه اداره جنگلبانى به ادارهء كلّ جنگلها تبديل شد در هريك از مناطق شمال از جمله گيلان سازمان منطقهاى جنگلبانى تأسيس گرديد . سازمانهاى منطقهاى جنگلبانى در گيلان ، مازندران و گرگان زير نظر رؤساى ادارات كشاورزى انجام وظيفه مىكردند و هريك از آنها نيز در بخشهاى استان شعبههاى جنگلبانى تأسيس كردند .
نخستين قانون مربوط به جنگل مشتمل بر 18 ماده و 7 تبصره در ديماه 1321 از تصويب مجلس شوراى ملى گذشت و پس از تصويب آئيننامهء اجرائى آن ، در فروردينماه 1322 به موقع اجرا گذاشته شد . قانون مزبور به علت كارشكنى مالكان خصوصى جنگلها و قلت مجازات و جريمه در مورد متخلفين از قانون و متجاوزين به جنگل ، اثر زيادى در حفظ و صيانت جنگلها نداشت .
در اواخر سال 1327 طبق تصويبنامه هيئت وزيران اداره كل جنگلها به بنگاه جنگلها تبديل شد . اين بنگاه كه داراى شخصيت حقوقى مستقل بود و طبق اصول بازرگانى اداره مىشد زير نظر وزارت كشاورزى قرار داشت .
بنگاه جنگلها در شمال چهار سرجنگلدارى تأسيس كرد كه نخستين آنها سرجنگلدارى گيلان بود . سرجنگلدارى گيلان كه مركز آن در رشت قرار داشت خود شامل چهار جنگلدارى در لاهيجان ، فومنات ، رودبار و طوالش و آستارا بود .
سه جنگلدارى ديگر ، يكى در شهسوار و نوشهر ، دومى در مازندران و سومى در گرگان تأسيس شد . به منظور نظارت در حمل چوب تعدادى پست بازرسى در شمال تشكيل گرديد ، پستهاى بازرسى سرجنگلدارى گيلان در لاهيجان ، تازهآباد ، رشت ، لوشان ، رودبار ، شفت و لاكان مستقر بودند .
در سال 1338 بنگاه جنگلها به سازمان جنگلها تبديل شد و در همين سال قانون جنگلها و مراتع كشور در 28 ماده و 22 تبصره به تصويب مجلس شوراى ملّى و مجلس سنا رسيد . بر طبق يكى از مواد اين قانون بهرهبردارى از جنگلها اعم از دولتى و خصوصى مستلزم تهيه و اجراى طرح جنگلدارى شد .
در بهمنماه 1341 كليه جنگلهاى كشور ملّى اعلام شد . بدينترتيب عرصه و اعيان كليه جنگلها و مراتع و بيشههاى طبيعى و اراضى جنگلى كشور جزء اموال عمومى و متعلق به دولت گرديد و حتى از كسانى كه داراى سند مالكيت بوده و مراتع و جنگلها را در تصرف داشتند خلع يد گرديد .
در سال 1346 سازمان جنگلها و مراتع كشور به وزارت منابع طبيعى تبديل شد . عمر وزارت منابع طبيعى طولانى نبود و در سال 1352 مجددا به سازمان جنگل و مراتع تغيير يافت و در قالب تشكيلات وزارت كشاورزى قرار گرفت .
در سال 1369 تشكيلات سازمان جنگلها و مراتع از وزارت كشاورزى منتزع و به وزارت جهاد سازندگى انتقال داده شد .
گرچه هماكنون سازمان جنگلها و مراتع كشور تابع وزارت جهاد سازندگى است اما از آنجائى كه اين سازمان ، اداره امور بيش از صد ميليون هكتار از جنگلها و مراتع كشور را عهدهدار مىباشد هنوز از نظر تشكيلاتى ، به صورت سازمانى مستقل انجام وظيفه مىكند بهطورىكه در تمام استانها از جمله استان گيلان داراى ادارهء كل منابع طبيعى و در شهرستانها داراى ادارهء جنگلدارى مىباشد .
در حال حاضر اداره كل منابع طبيعى گيلان داراى تشكيلات ادارى و سازمانى مشروحه ذيل است .
تشكيلات مركزى : شامل ادارهء جنگلكارى و پاركها ، ادارهء مرتع ، ادارهء فنى جنگلدارى ، ادارهء بهرهبردارى و بازرگانى ، ادارهء واگذارى اراضى ، ادارهء
هامش
( 9 ) . مجله جنگل و مرتع ، انتشارات سازمان جنگلها و مراتع كشور ، شماره 9 ، تابستان 1370 ، صفحه 27 .