نهوج
Nohuj
نهوج ديهى است بسيار بزرگ و معتبر در دهستان برزاوند از شهرستان اردستان . اين ديه در سال 1345 ( سال آمارى ما ) 1402 نفر جمعيت داشته است « 1 » و در همين دهستان ديه ديگرى هست به نام نهوجه كه آشكارا مصغر نهوج است و اين ديه در آن سال فقط 7 نفر جمعيت داشته است . « 2 » اين ناحيه مركز بزرگ تمدن و حضارت ايران بوده است . ديههايى با نامهاى بزرگ همچون كهنگ ، يوزوك ، مهرابه ، ونديش و بسيارى ديگر امثال اينها نشانههاى قدمت و سابقهء تمدن در اين سرزمين است . اردستان براى خود گويشى دارد و بسيارى ديههاى تابع آن همانند آن لهجهء خاص دارد و همين نيز علامت قدمت آنهاست . نوعى معيشت استقلالى و مبتنى بر اكتفا به نفس ، ساختمانهاى كهن و شيوهء قديم ساختمانها باز علايم ديگرى از اين تمدن و آبادى در اين ناحيه مىباشد و ما به حكم اينكه خود را محصور به بحث در تطور و اشتقاق نامواژههاى اين محلها كردهايم به آن مىپردازيم .
واژهشناسى :
بهطورى كه آشكار است نهوج از دو جزء « نه + اوج » تركيب شده است .
جزء اول « نه » همان « نه » است كه در تداول به اين صورت درآمده است كه در واژهء « نيه » و « نىنى » داريم به معناى آب است و اينك اضافه مىكنيم كه اين جزء اول در بيش از 50 محل در اطراف ايران كه به اين نام ناميده شده است وجود دارد از قبيل نينجه ( ملاير ) ، نهند ( اهر ) ، نهنجه ( ملاير ) ، نهك ( مرودشت ) ، نيوچ ( فردوس ) ، نيوك ( اردكان ) ، نهريق ( اهر ) و غيره و غيره . بههرحال اين جزء به معناى آب است و از « ناى » كه آن هم صورت ديگرى از آب است آمده است ، منتهى به خاصّه و صفت ديگرى از آب كه به آن معنى اشتهار يافته است .
اما جزء دوم « اوج » با آن آشنا هستيم كه صورتى ديگر از « اوز » و « ايج » و « ايز » و « ايژ » و « ايش » مىباشد و نشان نسبت و يا خصوصيتى از آب همچون جلوه و شستن و روىهم غلطيدن و روان شدن و امثال اينهاست و چون در نام محل واقع شود به همان اشارت دارد و امثلهء مختلف در اطراف كشور همچون ايج ( دماوند ، زنجان ) ، ايچى ( اصفهان ، اهر ) ، اير ( آمل ، تهران ) ، ايراج ( نايين ) . بنابراين نهوج يعنى جايى كه آب دارد ( براى آبادانى شايسته است ) و
هامش
( 1 ) - جمعيت نهوج تا سال 1375 به 720 نفر كاهش يافته است و بيشتر جوانان مهاجرت كردهاند .
( 2 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 4 .