مرغون
Morqun
اين نام را بر ديهى نامگذارى كردهاند از دهستان مشگنان شهرستان اصفهان و در سال 1345 براى آن 2 نفر جمعيت قيد كردهاند . « 1 » چون زندگى در اين ناحيه بستگى به قنات دارد و قنات هم به نزولات آسمانى ، به ناچار مىتوان انديشيد كه قنات آن خشكيده و اين دو نفر هم لابد اينك از آن رفتهاند . تمام ناحيه دچار كمآبى است و اقتصادى ندارد كه شكوفا باشد چون بنيادى براى اقتصاد آن وجود ندارد . بيابان همچنان پيش مىآيد و خشكسالى همه چيز را نابود مىكند . نام آنكه تا امروز باقى مانده است براى ما قابل توجه است و اينك به ذكر آن مىپردازيم .
واژهشناسى :
مرغون تلفظ گويش اصفهانى مرغان است ( « الف » ممدود ماقبل آخر به « او » تبديل مىشود ) . اماره روشنى براى اين امر وجود دارد زيرا ديهى به نام مرغان ( مشهد و زابل ) داريم كه تلفظ صحيح اين نامواژه است و اگرچه به صورت مرغون نيز ديهى در شيراز نشان مىدهند . ولى من باز هم همان سخن كه اين نامواژه صورت تلفظ گويش اصفهانى مرغان باشد را ترجيح مىدهم . بههرصورت اطلاق نام « مرغ » و مشتق از آن مرغان و به لهجهء اصفهانى مرغون بر محلى نه ناپسند است و نه بعيد . ( اساسا نامگذارى به نام حيوانات روش و شيوهء آريايى در نامگذارى است ) .
مزان
Maz n
مزان ديهى است از دهستان پشتكوه موگويى از شهرستان فريدن . ديه بزرگى نيست و در سال 1345 فقط 61 نفر جمعيت داشته است تمام خصوصياتى كه دربارهء فريدن گفتهايم از سستى خاك و بارندگى بسيار غلبهء فرهنگ لرى و يا گرجى و تركى در اين ناحيه و دربارهء اين ديه صدق مىكند . در دهستان پشتكوه موگويى فرهنگ لرى به انضمام زبان لرى غالب است .
در همهء ناحيه و بهخصوص در ديه مزان آثار تاريخى وجود ندارد ، در سنوات اخير جمعيت منطقه كمتر شده است و همچنين شكوفايى اقتصادى آن ، رجوع كنيد به نامواژهء فريدن و مضافات آن و ما در اينجا مىپردازيم به نام آنكه اهم مقاصد ماست .
هامش
( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 43 .