فرا دهيد « مار » و يا به نحوى شبيه به « مار » به گوش مىرسد و به حكم همين تلفظ « مهر » يا « مار » نام محل قرار مىگيرد و به اين نام نامبردار مىشود . و الا مسلم است و قانون نامگذارى است كه اسم شئى مورد علاقه بايد نامى باشكوه و جلالت باشد و اين شيوهء آرياييان كهن بوده است كه نام فاخر و جليل را بر روى محل مىگذارند و اين قانون استثناپذير هم نيست . چون اين مسأله دانسته شد اينك مىپردازيم به « مار » هاى اصفهان .
ماران
M r n
ماران ديهى است نسبتا بزرگ با جمعيتى برابر 176 نفر « 1 » و اين ديه در دهستان حومهء علياى شهرستان شهرضا قرار دارد . « 2 » تمام ناحيه قنات آب است و به حكم تقليل نزولات آسمانى آب آنها كم شده است ولى اساسا اين محل يكى از مراكز كهن تمدن قديم ايران بوده است و آثار و علايم بسيار از كيفيت معيشت و وجود صبغهء خاصى در لهجه و زبان مورد تكلم ساكنان و بسيارى دلايل ديگر كه به تضاعيف از آنها ياد كردهايم نشان مىدهد كه اين محل مركز مهم تمدن و زراعت ايران بوده است . دربارهء جامعهشناسى آن ديگر به تفصيل نمىپردازيم و به نام آن توجه مىكنيم .
واژهشناسى :
در واژهء ماربين و ماران وقتى كه ديههاى ديگرى كه با كلمهء « مار » نامبردار شدهاند ذكر مىكرديم به اين نام هم اشاره كردهايم و اينك كه محل آن را معرفى كرديم به معناى آن مىپردازيم ؛ ولى قبلا بگوييم كه طبق رايج معمول لهجهء اصفهانى كه « الف » ماقبل آخر به صورت امالهء با « واو » تمام اسامى را فرامىگيرد در اين ديه هم صدق كرده و ماران به صورت مارون هم شهرت يافته است و مىدانيم كه مارون نام يكى از شعب بزرگ رودخانهء كارون هم هست . اما ماران تخفيف يافتهء « مهران » است و گفتهايم كه « مهر » به صورت « مار » شياع پيدا مىكند . چنان كه در همان ازمنهء قديم « مهراسپند » را « ماراسپند » تلفظ مىكردند . « 3 » بنابراين در اينكه ماران تخفيف يافتهء « مهران » است شكى نيست و اطلاق نام « مهر » به
هامش
( 1 ) - ن . ك . نشريهء 289 م . آ . ا . ص 52 .
( 2 ) - در سال 1375 جمعيت اين ديه به 71 نفر تقليل پيدا كرده است .
( 3 ) - نام يكى از آذربدان مشهور زردشتى است كه به آذربد ماراسپندان شهرت دارد .