ماربر
M rbar
ديهى است در شهرستان فريدن ( دهستان كرچمبو ) كه در سال 1375 جمعيت آن 52 نفر بوده است . « 1 » براى واژهشناسى مراجعه شود به مار .
ماربين
M rbin
ماربين امروز دهستانى است افتاده بر سوى باختر اصفهان و در باختر خود همچنان ادامه مىيابد تا به حوالى نجفآباد برسد . رودخانهء زايندهرود از جنوب آن مىگذرد و شاهراه اصفهان به نجفآباد از وسط آن مىگذرد . هوايى خوش و آبى دلكش دارد ( داشت پيش از خشكيدن رودخانهء زايندهرود ) و محفوف است به درختستانها و انواع اشجار ثمردار و بىثمر چون چنار و كبوده و غيره ، چندانكه از ديرباز مىگفتند خود باغستانى به شمار است .
آتشگاه كهن اصفهان كه تاريخ آن با همهء بىتاريخى تا به عهد ساسانى مىرسد ، يگانه آتشگاه باقى ماندهاى است كه نام سازنده و بنيادگر آن معلوم است . حمزه اصفهانى مىگويد و اين گفتهء او را مجمل التواريخ و القصص تأكيد مىكند اين است كه اردشير بابكان آن را ساخت :
« . . . و سه آتش ( يعنى آتشگاه ) به يكى روز اندر اصفهان نصب كرد . يكى به وقت برآمدن و ديگر به وقت رسيدن و سه ديگر به وقت غروب و آن را بناها برآورد و هربدان را بدان گماشت . اول نام شهر اردشير اندر جانب قلعهء مارفانان . دوم را نام و زوار اردشير اندر ديه دارك از روستاى برخوار و سيم را نام مهر اردشير اندر ديهى در اردستان » « 2 » بىشك در اصفهان آتشكدههاى بزرگتر هم بوده است ، ولى در صروف زمان خود و نامش از ميان رفته است . « 3 »
قصد ما در اينجا توضيح دربارهء آتشگاه نيست كه خود بحث مفصلى است فقط مىخواستيم تذكر دهيم كه در سرتاسر اين روستا نامهاى كهن همچون فروشان و هرستان و آدريان و ورنوسفادران و غيره وجود دارد ، همه پارسى ، همه تطور يافته و همه قدمت محل را داد مىزنند .
هامش
( 1 ) - همان .
( 2 ) - منقول از محمد معين ، مزديسنا ، چاپ تهران ، 1326 ، ص 240 .
( 3 ) - براى تفصيلات بيشتر راجع به آتشگاه مراجعه كنيد به سفرنامهء ويليام جكسن و جهانگردان ديگر .