داشته است . « 1 » گفته شد كه گلابينه در دهستان جى قرار دارد و جى هم نزديك به شهر اصفهان است ، بنابراين نفوذ شهرگرايى در دهستان و ديهها بسيار زياد است چندانكه بسيارى از ديههاى نزديك به شهر امروز جزو اصفهان بزرگ است و روستا و روستايى به شهر و شهرى تبديل شده است ازاينرو بهتر است ما قلم را از تاريخچه و اوضاع جغرافيايى آن دركشيم و به خود نامواژه بپردازيم . « 2 »
واژهشناسى :
با دقت در روى واژهء گلابينه ( حتما به ضم اول ) از اجزاى « گل + آبى + نه » تركيب شده است . جزء نخستين + « آب » به صورت « گلاب » نام بسيارى از امكنه در اطراف ايران است . چنان كه گلاب در كرون ، شهر بابك و غيره و به صورت « گلابى » يعنى جزء اول و دوم باهم نام امكنهء چندى مىباشد ، همچون گلابى ( بيرجند ، خرمآباد و غيره ) و اساسا نام « گل » مطلوب و مطبوع ايرانيان بوده و بر بسيارى از امكنه نهاده شده است و به صورت گل در بيرجند ، جيرفت ، ماكو و مراغه و به صورت گلآباد ( اصفهان ، بم ، جيرفت ، دماوند و غيره ) و به صورت گلان ( اردبيل ، سراوان و غيره ) و به صورت گلانآباد در اصفهان و غيره . اما واژهء گلابينهء ما درست صفت آمده از « گلابى » است همچنانكه سيمينه و زرينه از سيمى و زرى گرفته شده است .
گلپايگان
Golp yeg n
گلپايگان شهرستان بزرگ و وسيعى است « 3 » در ناحيهء باختر اصفهان كه دهستانهاى متعددى بدان پيوسته است و اينك 5 دهستان پشتكوه ، جلگه ، حومه ، عربستان و كنار رودخانه به آن ملحق مىباشد . من نمىدانم حقيقتا به چه مناسبت ناحيهء عربستان را به اين نام ناميدهاند ، در حالىكه تقريبا به غير از رحمتآباد و حاجبلاغ ، بقيهء ديههاى دهگانهء آن ، همه يكسر قديمى و داراى نامهاى بسيار دلنشين كهن و تا اندازهاى شگفت است . مثل تجره ، « 4 » كه به همين صورت در فارسى باستان هست و در كتيبهء داريوش نام آن آمده است و آن را به معناى
هامش
( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 31 .
( 2 ) - ن . ك . به : واژهء اصفهان و جى در همين فرهنگ .
( 3 ) - در سرشمارى سال 1375 گلپايگان 40634 نفر جمعيت داشته است .
( 4 ) - ن . ك . به : همين عنوان در اين فرهنگ .