جمعيت بود و مسجد جامع و بازارهاى خوب داشت . چهار يا شش فرسخ در سمت مغرب اين رودخانه و در دو منزلى نوبندگان ، شهر كوچك درخيد در ساحل رودخانه اى به همين نام جاى داشت . اين رودخانه از درياچهء كوچكى خارج مىشد و بعضى هم گفتهاند به آن درياچه مىريخت . همچنين ذكر كردهاند كه رودخانهء درخويد رودخانه بزرگ و غير قابل عبورى بود . رودخانهء خوبذان شعبهاى از رودشيرين بود و در جايى كه از ولايت ارجان گفتگو خواهيم كرد از رود شيرين هم ذكرى خواهيم نمود .
بهر حال رودخانهء خوبذان يا رودخانهء درخيد پلى داشته كه ابو طالب نوبندگانى بانى آن بوده و اين همان كسى است كه قصر عيان را ، كه در فقرهء قبل نامى از آن برديم ، ساخته بود . اصطخرى و مقدسى اختلاف دارند كه آن پل روى كدام يك از آن رودخانهها بوده است و مؤلفين جديد با اسامى مختلفى كه بر اين رودخانه نهادهاند بر اين ابهام افزودهاند به طورى كه غير ممكن است بتوان دريافت كدام از اين رودخانهها كه در نقشه نشان داده مىشود رودخانهء منظور ما مىباشد .
مقدسى درباره آن پل گويد : پل ابو طالب در اين زمان ساخته شده و مانند آن در شام و عراق نيست . پس بايد آن پل در نيمهء دوم قرن چهارم ساخته شده باشد .
ياقوت در قرن هفتم گويد آن پل هنوز باقى است . شرف الدين على يزدى هم در ضمن بيان خط سير امير تيمور از بهبهان به شيراز بسيارى از اين نقاط را اسم برده است . [ 1 ] در ناحيهء كوهستانى فارس كه بعدها به كوه گيلويه معروف گرديد پنج قبيلهء كرد سكنى اختيار كرده بودند كه به آنها زم كردها مىگفتند و در اين ناحيه در قرن چهارم چراگاهها و مساكن آنها قرار داشت . مقدسى از قلعهاى متعلق به كردها گفتگو مىكند كه در كوهى نزديك مسكن آنها واقع بوده و گويد روستايى و
شرح
[ 1 ] . در تلفظ اين نامها ، اختلاف بسيار است « خوراوذان » به صورت خوبذان مختصر شده و نيز به صورتهاى خوابذان ، خباذان و خاودان و بالاخره در كتاب شرف الدين على يزدى به صورت « خاوران » نوشته شده است . « درخيد » را نيز « درخويد » نوشتهاند ولى دخوند ( كه در كتاب مقدسى آمده ) احتمالا اشتباه كاتب است .
اصطخرى 110 ، 120 - مقدسى 435 ، 440 - فارسنامه 86 ،A،B، 79A، 80B -مستوفى 176 ، 218 - ياقوت : جلد اول 905 : جلد دوم 487 ، جلد سوم 838 - ابن اثير : جلد هشتم 122 ، 202 - شرف الدين على يزدى : جلد اول 600 .