فارس ( 2 )
كورهء شاپور خره - شهر شاپور و غار آن - رودخانهء رتين - نوبنجان - قلعهء سفيد و شعب بوان - زموم كردها - كازرون و درياچه آن - رود آهنين و رود جرشيق - جره و پل سبوك - كورهء ارجان و شهر ارجان - رودخانهء طاب - بهبهان - رودخانهء شيرين - گنبد ملقان - مهروبان - سينيز و جنابه - نهر شاذكان
كوره ( يعنى ولايت ) شاپور خره ، كه معرب آن سابور خره است ، كوچكترين كورههاى ايالت فارس بود و حدود آن از حوضهء رود شاپور عليا و شعب آن رود تجاوز نمىكرد . كرسى اين ولايت در زمان قديم شهر شاپور بود و اصل اين اسم « به شاپور » است [ 1 ] كه غالبا « شهرستان » يعنى محل شهر يا كرسى و پايتخت ناميده مىشد . ابن حوقل گويد : شاپور شهريست بزرگ به اندازهء شهر اصطخر ولى از آن آبادتر و پر جمعيتتر است و مردمانش توانگرترند . ولى مقدسى در نيمهء دوم قرن چهارم گويد اكنون در حال ويرانى است و اهالى آن از آنجا كوچ مىكنند و به كازرون مىروند .
با اين حال ، باز در آن زمان ، شاپور شهرى پرنعمت بود ، نيشكر و زيتون و انگور در آن فراوان به عمل مىآمد و انواع ميوهها و گلها از قبيل انجير و ياسمن و خرنوب آن فراوان بود . قلعهء آن « دنبلا » ناميده مىشد و بارويش چهار دروازه داشت كه عبارت بودند از : دروازهء هرمز ، دروازهء مهر ، دروازهء بهرام و دروازهء
شرح
[ 1 ] . در نسخههاى مختلف اين اسم عموما ( و شايد اشتباها ) به صورت « نشابور » ( به فتح و نون و كسر آن ) آمده است .
بشاپور در اصل به شاپور و به شاپور در اصل « وه شاپور » است ( به معنى شاپور نيك يا « عظمت شاپور » . اسامى مكان مصدّر به « به » متعدد است . به « به اردشير » يا گواشير رجوع كنيد .