است . جزيرهء لاوان ( الان ، ولان يا لار ) به استناد مسافتهايى كه جغرافى نويسان ذكر كردهاند ، با جزيره شيخ شعيب واقع در غرب جزيرهء قيس ، مطابقت مىكند و جزيرهء ابرون بىشك همان هندرابى كنونى است كه با « چين » يا ( خين ) نزديك جزيرهء قيس يعنى كيش واقع است .
جزيرهء بزرگى كه در قسمت تنگ خليج فارس واقع است و امروز كشم ناميده مىشود و آن را جزيرهء طويله هم مىگفتند ظاهرا بايد همان جزيرهاى باشد كه در كتب مرجع ما در قرون وسطى به اسامى مختلف : جزيرهء بنى ( يا ابن ) كوان ، جزيرهء ابر كافان و جزيرهء ابر كمان ذكر شده است ، و شايد اين اختلاف تسميه ، ناشى از اختلاف نسخ باشد و ياقوت گويد كه جزيرهء مزبور به نام « لافت » نيز معروف بوده است .
جزيرهء خاسك يا جاسك از جزايره همجوار قشم بوده و شايد هم فقط اسم ديگرى براى همان جزيرهء كشم ( جزيرهء دراز ) بوده است . ساكنين آن در شجاعت و جنگهاى دريايى يد طولانى داشتند و به گفتهء قزوينى به راهزنى دريايى و غارت كشتىها مىپرداختند . نزديك هر يك از اين جزاير غوصگاههاى صيد مرواريد وجود داشت ولى بيشتر جزاير مزبور ، جز در فصل صيد ، غير مسكون بود . در مشرق جزيرهء قشم جزيرهء هرمز واقع است ، كه چون جزء ايالت كرمان محسوب مىشود در فصل مربوط به ايالت مزبور از آن گفتگو خواهيم كرد . [ 1 ]
شرح
[ 1 ] . اصطخرى 32 - ابن خرداد به 61 - بلاذرى 386 ، 387 - ياقوت : جلد اول 395 ، 503 ، جلد دوم 387 ، 537 ، جلد چهارم 341 ، 342 - مستوفى 181 ، 222 - قزوينى : جلد دوم 117 .