خدمت از اصرار بر عصيان يك ساله برى الساحة گشت . اتابك يوسف شاه به لرستان مراجعت كرد و طاش منگو ] « 1 » به شيراز آمده به حكومت مشغول شد و بر سر مكتوبات ، احمد آقا مىنوشت ، و درياساى مغول نيست كه نام خان بر اين منوال نويسند . پس طمع در اموال كرده متعلّقان بلغان و موافقان او را به انواع مطالبات و مصادرات مبتلا كرد ، و ودايع ايشان پيش هر كس كه بود تفتيش نمود و اموال بىنهايت جهت خود حاصل كرد .
مدت يك سال ديگر احوال فارس بر اين نمط بود .
بعد از آن حكم سلطان احمد به نفاذ انجاميد كه ابش خاتون « 2 » [ بقيهء اتابكان بر موجبى كه حكم و فرمان هولاكوخان شده بود حاكم شيراز باشد . ابش خاتون « 3 » ] « 4 » دختر اتابك سعد بن ابا بكر با آيين سلطنت متوجه شيراز شده طاش منگو « 5 » از غايت تكبّر و تدفّع كه در طينت او مركوز و مجبول بود شرايط استقبال به جاى نياورد و او را ناديده در شب كوچ كرده متوجه اردو شد . اهالى شيراز به قدوم ابش اهتراز و استبشار تمام نمودند و تمامت محلّات و اسواق را آذين بستند و مطاربه « 6 » و ارباب لهو لعب مدت يك ماه « 7 » به سرور گذرانيدند و ابش در كاخ سلطنت اتابكى « 8 » كه دولتخانه اباء و اجداد او بود نزول فرمود .
نواب و كاركنان تعيين كرده و در ساختن مصالح ملك و تصرّف اموال شروع نمود . در بندگى حضرت احمد خان عرضه داشته بود كه در چند موضع املاك اتابكان ماضى در حوزهء ديوان است . اگر حكم يرليغ شود محصول « 9 » بعضى از آن در وجه اخراجات « 10 » خاصهء اتابكى نشيند و با صاحبديوان مقرر كرده كه آنچه حصّهء اتابكى باشد از اين املاك به سبيل مشاركت نواب ، طرفين تصرف نمايند . چون احمد خان در تدبير ملك و سياست و جهاندارى مهابت و درايتى « 11 » نداشت ، به غور نارسيده بر وفق ملتمس ابش يرليغ داد . اتابك ابش از هر ولايت بر حسب ارادت ، قرى و مزارع و بساتين بيرون آورد و نوّاب و متصرّفان عليحده برگماشت و تصرفات بىوجه كردند . و به استظهار آنكه دو
هامش
( 1 ) اين عبارت را با ندارد .
( 2 ) با ، گ ، مل : خواتون .
( 3 ) مانند بالا .
( 4 ) اين عبارت را با ندارد .
( 5 ) با ، گ ، مل : طاسميكو .
( 6 ) با خوانده نشد .
( 7 ) اساس ، گ ، مل در اينجا يك كلمه دارد كه خوانده نشد .
( 8 ) اساس ندارد .
( 9 ) با : محصل .
( 10 ) مل ندارد .
( 11 ) مل ندارد . اساس ، گ : دربتى .