نيز نظر اعلام اربعه را بر حجّيت قسم اوّل استصحاب كلّى ، طرح و به نقد و نظر در اين باره پرداخته است . وى از اطلاق بيان آخوند چنين استنباط كرده كه استصحاب فرد و استصحاب كلّى ، هر دو جارى مىشوند . از ظاهر كلام شيخ همچنين برداشت كرده كه در اين قسم از استصحاب كلّى ، مانند محقّق خراسانى ، معتقد به جريان هر دو استصحاب كلّى و فرد است . از كلام امام چنين فهميده كه ايشان همچون مرحوم شيخ معتقدند كه در كلّى نوع اوّل ، بدون اشكال استصحاب كلّى و استصحاب فرد ، هر دو جارى مىشود . در توضيح نظر مرحوم شهيد صدر به اين نتيجه رسيده كه ايشان هم جريان استصحاب كلّى نوع اوّل را قبول دارد ؛ گرچه در طى طريق با هم اختلافاتى دارند ولى در نتيجه به يك مطلب مىرسند . همچنين مقايسهاى مىكند كه بين نظر حضر امام با نظر شهيد صدر در مورد صورت دوم از قسم اوّل استصحاب كلّى ، كه از شهيد صدر تقسيمبندى خاصى غير از تقسيمبندى حضرت امام در اين رابطه نقل كردهاند و در نتيجه ، نظر شهيد صدر منتهى به اين امر مىشود كه استصحاب فرد در هر دو صورت قسم اوّل استصحاب كلّى جارى است .
در دومين فصل اين بخش ، به رابطهء استصحاب كلّى و استصحاب فرد اشاره و قول اعلام اربعه را در اين زمينه بيان مىكند كه استصحاب كلّى بىنيازكننده از استصحاب فرد نيست ؛ چون به طور طبيعى عكس اين قضيه هم ممكن است تصوّر شود . در ادامه ، نظر اين بزرگان را در رابطه با اين كه آيا استصحاب فرد كلّى ، از استصحاب جامع و كلّى كفايت خواهد كرد يا نه ، مطرح و ادلّهء وارده در اين مسئله را همراه با شبهات موجود و ردّ آنها توضيح داده است .
در فصل سوم نيز مسئلهء مقارنه بين اقوال اعلام اربعه را در اصل استصحاب كلّى قسم اوّل مطرح كرده است . در بررسى ريشهء محلّ بحث در تعريف استصحاب كلّى قسم اوّل ، به اين نتيجه مىرسد كه تمامى اعلام اربعه در اين نقطه مشترك هستند كه در استصحاب كلّى قسم اوّل ، حادث شدن فرد معلوم است امّا بقاى اين فرد ،
شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى ) — صفحة 483
مساهمون: مهدى مهريزى وهادى ربانى
ص٤٨٣