در بقيهء افراد حجّت دانست . البته در اين مسئله نظرات مختلفى نيز وجود دارد كه نگارنده تك تك آنها را متذكّر شده و توضيح داده است .
و ضمن بيان روش مرحوم آخوند مىنويسد : « آخوند اين مسئله را مسألهاى مستقل ندانسته و ضمن بحث از مسئلهء حجّيت و عدم حجّيت عام مخصّص بيان مىكند و قائل به عدم مجازيت عام مخصّص در تخصيص به متّصل است » . و در توضيح آن متذكّر اين مطلب مىشود كه وى در مخصّص متّصل اصلًا قائل به تخصيص نيست . سپس ديدگاه محقّق نائينى را آورده كه وى معتقد است مدخول ادات نيز همانند خود ادات در معناى موضوعٌ له خود استعمال شده است نه در معناى ديگر ، و لذا هيچگونه مجازيتى نه در ناحيهء مدخول و نه در ناحيهء ادات در ميان نيست .
در فصل ششم ، يكى ديگر از مباحث عام و خاص را مطرح كرده كه اگر عام مبتلا به تخصيص شود و افرادى از تحت آن خارج گردد آيا در غير مصداق خاص ، به حجّيت خود باقى است يا نه ؟ در اين مسئله سه نظريه را توضيح داده و در نتيجه مىگويد :
« آخوند خراسانى و محقّق نائينى همانند اكثر اصوليان اتّفاق نظر دارند كه عام مخصّص مورد تخصيص حجّت است مگر در مخصّص متّصل نسبت به فردى كه معلوم نيست جزء افراد خاص است يا جزء افراد عام ، مثل مرتكب صغيره . سپس استدلال منكران حجّيت عام مخصّص و نقد آن و انتقاد آخوند خراسانى بر بيان متقدّمان در ردّ استدلال منكران را بيان ، و پس از آن ديدگاه محقّق نائينى را در بارهء حجّيت عام مخصّص توضيح داده است . در پايان فصل نيز تطبيق و مقايسه نظريه اين دو بزرگوار را آورده كه اين دو در نوع مخصّص اگر متّصل يا منفصل باشد اختلاف نظر دارند .
اجمال مخصّص ، عنوان بحث فصل هفتم است ، به اين بيان كه اگر مخصّص مجملى وجود داشته باشد اجمال آن به عام نيز سرايت مىكند يا نه ؟
نگارنده نخست بيان آخوند در بارهء وجه سرايت اجمال خاص به عام را در
شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى ) — صفحة 454
مساهمون: مهدى مهريزى وهادى ربانى
ص٤٥٤