بود و مقلّدان زيادى در ايران و هواداران بىشمارى در ميان قبايل عرب شيعه اطراف نجف داشت . ولى از نظر سياسى كاملًا در برابر آخوند و با اساس مشروطه مخالف بود .
سيّد كاظم يزدى ، در يكى از سالهاى 1247 يا 1256 ، در يكى از روستاهاى يزد به دنيا آمد . « 1 » سيّد سالهاى نخست تحصيل را همانند بسيارى از طلّاب در اصفهان گذراند . در اين شهر در درس حاج شيخ محمّد باقر خوانسارى ، صاحب روضات الجنات ، آقا ميرزا محمّد باقر ، و ميرزا محمّد هاشم چهار سوقى و ساير اساتيد برجستهء شهر حاضر شد . « 2 » وى پس از اتمام مقدّمات تحصيل ، به عتبات رفت و در نجف در درس ميرزاى شيرازى حاضر شد . پس از هجرت ميرزاى شيرازى به سامرا او نيز به همراه ديگر شاگردان خاص ميرزا ، مانند آخوند خراسانى ، سيّد اسماعيل صدر و ميرزا محمّد تقى شيرازى به سامرا رفت . « 3 » سيّد كاظم همانند همتاى خود ، آخوند ، به زودى جزء شاگردان برجسته ميرزاى شيرازى گرديد و همانگونه كه در بالا ذكر شد يكى از گزينههاى مرجعيت كل شيعه پس از فوت ميرزاى شيرازى به شمار مىآمد .
اثر جامع و ماندگار او ، عروة الوثقى در فقه است كه تاكنون متن درسى حوزههاى علميه شيعى به شمار مىآيد . با اين حساب ، پس از مرگ ميرزاى شيرازى ، مرجعيت تامّهء او به آخوند خراسانى رسيد و تنها پس از مرگ او بود كه سيّد كاظم به عنوان مرجع كلّ شيعيان مطرح گرديد .
حيات سياسى
حيات سياسى هر دو مرجع بزرگ دينى ، بسيار دير شكل گرفت و تقريباً هر دو در ثلث پايانى عمرشان به صورت جدّى و تأثيرگذار وارد معادلات سياسى شدند . سيّد كاظم يزدى ، علىرغم همطرازى علمى با آخوند ، از نظر سياسى كاملًا در برابر او ، با
هامش
( 1 ) . ريحانة الأدب ، ج 3 ، ص 334
( 2 ) . مكارم الآثار ، ج 4 ، ص 1321
( 3 ) . حيات يحيى ، ج 1 ، ص 27