15
13 نوگرايى آخوند در دستان سيّد « 1 »
رسول جعفريان
چكيده
حوزهء نجف ، از تحريم تنباكو ، سياسى شد و در آن ماجرا ، مكتب سامرا شكل گرفت كه آثارش بعدها ظاهر شد از جمله در مشروطهء ايران . تربيت شدگان اين مكتب ، در گفتمان مشروطه ، به دو گروه مشروطهخواه و مستبد معروف شدند . محمّد كاظم خراسانى ، جانبدار مشروطه بود و سيّد محمّد كاظم يزدى ، محتاط بود و موضعگيرى نمىكرد مگر پاى منافع اسلام و شيعه در ميان باشد . پس از مشروطه ، در ماجراهاى ديگرى نيز ردّپاى اين اختلاف ديدگاه ، در بين مراجع نجف ديده مىشود .
كليدواژهها : آخوند خراسانى ، سيّد محمّد كاظم يزدى ، مشروطيّت ، مشروطهخواه ، مستبد ، حوزهء نجف .
پيش از اين در يكى - دو يادداشت ديگر در همين مجلّه ، بر اين نكته تأكيد كردم كه درك رابطهء استادى و شاگردى ميان افراد ، به عنوان يك اصل ، كمك شايستهاى به ما ، براى فهم بهتر مسائل فكرى و درك رويدادهاى جارى انديشهاى در جامعهء ما مىكند .
در اين جا مىخواهم اندكى از رابطهء ميان آخوند خراسانى و آقا سيّد ابو الحسن اصفهانى ( 1325 ش ) بنويسم . طبعاً بايد اندكى به عقب برگرديم .
يكى از آثار داستان مشروطهخواهى ، ايجاد اختلاف و انشعاب گسترده ، امّا موقّت
هامش
( 1 ) . شهروند امروز ، شمارهء 58 ( يكشنبه 20 مرداد 1387 ) ، ص 116 و 117