به دنبال آن ، آخوند خراسانى تلگرامهايى به برخى از دول خارجى مخابره كرد و از تجاوزاتى كه شاه مستبد قاجار بر مردم خود روا داشته بود ، پرده برداشت و پس از آن با همراهى حاج شيخ عبد اللَّه مازندرانى و ميرزا حسين خليلى ، بيانيهاى را عليه حكومت محمّد على شاه صادر كردند : « به تمام ملّت ايران حكم خداوند را اعلام مىكنيم . . . سعى در دفع اين سفّاك جبار و دفاع از نفوس و آبروى مسلمانان ، امروز از اهمّ واجبات است . . . » . اين تلگراف ، باعث تهييج آزادىخواهان تبريز و ساير مشروطهخواهان گرديد . از سوى ديگر ، به دليل حضور قشون روس در ايران و پشتگرمى شاه به آنان جهت سركوب آزادىخواهان ، علماى مشروطهخواه نجف اشرف به رهبرى آخوند خراسانى ، فتواى جهاد بر ضدّ روسيه را صادر و اعلام داشتند كه همراه گروهى از نيروهاى مردمى مجاهد به سوى ايران حركت خواهند كرد . وى همچنين عشاير عراق را به اين جهاد فراخواند كه آنان نيز پاسخ مثبت دادند . امّا پيش از رسيدن علما و مجاهدان به كاظمين ، اخبار عقبنشينى نيروهاى روس از خاك ايران و سقوط محمّد على شاه ( جمادى الثانى 1327 ق ) و انتخاب احمد شاه ، به عراق رسيد .
در اين زمان ، آخوند ضمن پيامى به مردم ايران ، اعلام داشت كه حكم عدم پرداخت ماليات برداشته شده و آنان بايد مقرّرات را رعايت كنند . همچنين به ناصر الملك نايب السلطنه ، وزارتخانههاى جنگ و داخله ، و رياست مجلس ، تلگرافهايى ارسال و از مجاهدتهاى سرداران و مجاهدان و عموم طبقات مردم ايران تشكّر كرد و به مسئولان كشور سفارشهايى را از قبيل تشكيل و تجهيز قواى نظامى ، پرهيز از ايجاد ادارات زايد و زيانآور ، هزينهء شايستهء بيت المال ، عفو عمومى ، آزادى زندانيان سياسى ، برچيدن خانههاى فساد ، كوتاه كردن دست اجانب از مداخله در امور ايران و . . . ، نمود .
وى در تأكيد بر شرعى بودن قوانين مصوّبه در مجلس ، طى نامهاى مهم به نايبالسلطنه نوشت : « . . . قوانين مملكتى را به كلى با حضور هيئت مجتهدين عظام
شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى ) — صفحة 296
مساهمون: مهدى مهريزى وهادى ربانى
ص٢٩٦