اسلام است . پس بر مسلمانان واجب است كه در برابر هر نوع حركتى عليه آن مجلس ايستادگى كنند . . . » .
پشتيبانى آخوند از مجلس و حكومت قانون در ايران به منظور برقرارى عدل و رفع ظلم از تودههاى مظلوم و محروم بود و نه منافع دستهاى خاص و معيّن .
آخوند پس از افتتاح مجلس شورا طى نامهاى ، گشايش مجلس را تبريك گفت .
وى به همراه آيات عظام حاج ميرزا حسين خليلى و حاج شيخ عبد اللَّه مازندارانى ، پيوسته با صدور احكام و فرامينى دستورات لازم را به نمايندگان مجلس براى تهيّه و تصويب قوانين مهمّى كه لزوم آن احساس مىشد ، صادر مىنمودند . از جمله قانون مربوط به نظام وظيفه و تشكيل يك ارتش مجهّز ، قانون تأسيس مدارس نوين و تعليم بر اساس علوم جديد ، و قانون تأسيس بانك ملّى . وى همچنين در 28 ذى حجّهء 1325 ق طى نامهاى ، نمايندگان مجلس شورا را به اجراى قوانين اسلامى ، پرداخت بدهىهاى كشور و فقرزدايى سفارش نمود .
مراجع مشروطهخواه نجفاشرف به رهبرى آخوند خراسانى كه نگران كارشكنىها و مخالفتهاى محمّد على شاه بودند ، انحلال مجلس را ضربهاى به ملّت ايران مىدانستند و بر ضرورت حفظ شكل قانونى دولت و ايستادگى در برابر هر حركتى براى تعطيلى مجلس شورا تأكيد داشتند و از اين رو ، در نامهها و تلگرامهاى خود با تأكيد بر التزام به قوانين مجلس ، ضرورت پشتيبانى از آن را اعلام مىكردند .
پس از روشن شدن قصد محمّد على شاه براى انحلال مجلس ، آخوند خراسانى اندرزنامهء دهگانهاى براى شاه فرستاد و او را به قانونگرايى اسلامى ، بيگانهگريزى و استعمارستيزى ، بسط رفاه عمومى و عدالت اجتماعى و تاريخنگرى دعوت كرد . امّا محمّد على شاه با حمايت روسيه در 23 جمادى الاوّل 1326 ق ، به اقدامى گستاخانه دست زد و مجلس را به توپ بست و نظام نوپاى مشروطه را در كشور برچيد .
آخوند خراسانى در نامهء شديد اللحنى به اقدام او در براندازى مشروطه حمله كرد
شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى ) — صفحة 293
مساهمون: مهدى مهريزى وهادى ربانى
ص٢٩٣