د . در تحصّن حضرت عبد العظيم عليه السلام
درست در آستانهء تحصّن شيخ ( براى تهذيب مشروطه و مجلس ) در حضرت عبد العظيم عليه السلام ، آخوند خراسانى و شيخ عبد اللَّه مازندرانى ، تلگرافى - توسّط شيخ شهيد - به مجلس شورا زدند و در آن ، ضمن حمايت از اصل پيشنهادى شيخ ( نظارت فائقه فقها بر مصوَّبات مجلس ) ، خواستار تصويب مادّهء ديگرى از سوى مجلس در قلع و قمع فِرَق ضالّه شدند . شيخ ، تلگراف مزبور را كه جناح سكولار ، مانع طرح آن در مجلس شده بود ، در خلال لوايح متحصّنان انتشار داد و ضمن تجليل بسيار از آخوند و مازندرانى ، هدف خود و آنان را در حفظِ « اسلاميت » مجلس و مصوّبات آن ، متّحد دانست . « 1 » كسروى به صحّت و اعتبار تاريخىِ اين تلگراف تصريح دارد . « 2 »
در لايحهء متحصّنان مىخوانيم :
بسمه تبارك و تعالى ، صورت تلگراف حضرت حُجَتَىِ الاسلام و المسلمين ، كَهفَىِ الملّة و الدين ، آقاى آخوند ملا كاظم خراسانى و آقاى آقا شيخ عبد اللَّه مازندرانى - مدّ اللَّه ظلالهما - است : . . . .
از نجف اشرف توسّط جناب حجة الاسلام نورى - دامت بركاته - مجلس محترم شوراى ملّى - شيّد اللَّه تعالى أركانه - .
مادّهء شريفه ابديه [ / اصل دوم متمّم قانون اساسى ] كه به موجب اخبار واصله در نظامنامهء اساسى [ / متمّم قانون اساسى ] درج و قانونيت مواد سياسيه و نحوها من الشرعيات را به موافقت با شريعت مطهّره منوط نمودهاند ، از اهمّ مواد لازمه و حافظ اسلاميت اين اساس است . و چون زنادقهء عصر ، به گمان فاسد حرّيت ، اين موقع را براى نشر زندقه و الحاد ، مغتنم و اين اساس قويم را بدنام نموده ، لازم است مادّهء ابديهء ديگر در دفع
هامش
( 1 ) . تاريخ مشروطهء ايران ، ص 411 و 412 ؛ رسائل ، اعلاميهها . . . شيخ فضلاللَّه نورى ، ص 238 و 239
( 2 ) . تاريخ مشروطهء ايران ، صص 411 و 412