3 . تحصّن در حرم حضرت عبد العظيم عليه السلام
با وجود اين كه اين اصل با تغييراتى در مجلس به تصويب رسيد ، هنوز هم مخالفتها و ممانعتهاى مشروطه خواهان وجود داشت . به طور كلّى پس از طرح اين اصل ، مرحوم شيخ فضل اللَّه نورى آماج فحاشى برخى جرايد و شبنامه نويسان و حملهء اوباش و فريب خوردگان شد ؛ به طورى كه در روز پنجشنبه ، 8 جمادى الاولى 1325 ق ، برخى از اعضاى « انجمنهاى سرّى » قصد جان شيخ را كردند كه به وسايلى از آن ممانعت به عمل آمد . « 1 » از آنجا كه متن اصل تصويب شده در مجلس با متن پيشنهادى شيخ « 2 » تفاوت داشت ، شيخ هم چنان اجرا و تصويب دقيق طرح مذكور را پى گيرى مىكرد . با توجّه به اين مسئله ، جبههگيرى در مقابل شيخ نيز هم چنان ادامه داشت .
مستوفى تفرشى ، فضاى موجود در آن زمان را اينگونه تصوير مىكند :
در اين روزها كه شيخ زبان به ملامت به وكلا مىگشود . . . آنها نيز بر ضدّ بيانات حاج شيخ نورى ، اقداماتى مىكردند . او را توهين و سرزنش
هامش
( 1 ) . صبح صادق ، س 1 ، ش 64 ، ( 11 جمادىالاولى 1325 ق ) ، ص 2 . به نقل از تاريخ معاصر ايران ، كتاب اوّل ، ص 31 ، « نظارت مجتهدين طراز اوّل : سير تطوّر اصل دوم متمّم قانون اساسى در دوره اوّل تقنينيه »
( 2 ) . شايان ذكر است كه سه نسخه از متن اصل مزبور وجود دارد :
1 . اوّلين متن پيشنهادى شيخ كه در 7 ربيعالاوّل آن را نوشته ( تاريخ مشروطهء ايران ، ص 316 و 317 ) ؛
2 . متنى كه در تاريخ 16 ربيع الثانى ظاهراً در كميسيونى از مجلس با حضور شيخ و رئيس مجلس و تعدادى از وكلاى مجلس مورد تصويب قرار مىگيرد . ( روزنامهء انجمن مقدّس ملّى اصفهان . 1325 ق ، به نقل از انديشهء سياسى و تاريخ نهضت حاج آقا نور اللَّه اصفهانى ، ص 156 ) ؛
3 . متنى كه در تاريخ 3 جمادى الاولى در صحن مجلس به تصويب مىرسد ( تاريخ مشروطهء ايران ، ص 372 ) . از آنجا كه متن دوم مورد تصويب شيخ و كميسيون قرار گرفته و تفاوتهايى با متن اوّل دارد ، بايد متن مورد نظر شيخ را اين متن دانست . بنا بر اين ، هركس هم در مقام مقايسه بين متن شيخ و متن مصوّب مجلس بر مىآيد ، بايد متن مجلس را با متن دوم مقايسه كند ، نه اوّلين متن پيشنهادى شيخ ؛ در حالى كه برخى افراد ( مثل آقاى تركمان ) دچار چنين اشتباهى شدهاند و تفاوتهايى كه بين متن شيخ و متن مصوّب مجلس ذكر كردهاند ، نشان از اين دارد كه متن مجلس را با اولين متن پيشنهادى شيخ مقايسه كردهاند . با توجّه به اين مسئله اگر از تفاوت متن مصوّب مجلس با متن شيخ بحث مىشود ، مراد از متن شيخ همين متن دوم است كه تحت نظر شيخ تغييراتى كرده و اصلاحاتى در آن صورت گرفته است