حجّيت خبر واحد باور دارند نقل مىكنيم :
دلايل عدم حجّيت خبر واحد و نقد آخوند خراسانى
مرحوم صاحب كفايه دلايل اين گروه را به اشاره نقل مىكند و سپس به ردّ اين دلايل مىپردازد . نخستين استدلال اينان به آياتى است كه از پيروى « غير علم » نهى مىكنند .
مرحوم صاحب كفايه به دو آيه از اين آيات اشاره مىكند . يكى از اين دو آيه ، آيهء 36 سورهء اسراء است كه مىفرمايد : « وَ لَاتَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤَادَ كُلُّ أُوْللِكَ كَانَ عَنْهُ مَسُولًا » ؛ « هرگز بر آن چه كه به آن علم ندارى ، درنگ نكن ، همانا گوش ، چشم و دل ، از همهء آنها بازخواست شدهاى » . آيهء ديگر ، آيهء 28 سورهء النجم است كه مىفرمايد : « وَ مَا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ إِنَّ الظَّنَّ لَايُغْنِى مِنَ الْحَقّ شَيًا » ؛ « و حال آن كه هيچ علم به آن ندارند و جز در پى گمان و پندار نمىروند و ظنّ در [ فهم ] حق ، بىنياز كننده از چيزى نيست » .
شكل استدلال به اين دو آيه اين است كه آيهء اوّل ، از پذيرش آن چه را كه انسان به آن علم ندارد نهى مىكند و دستور مىدهد كه به اين قبيل چيزها ترتيب اثر داده نشود ، چون گوش ، چشم و دل كه ابزار آگاهىهاى انسانى هستند ، نسبت به كارشان مسئولند و بايد فقط به آن چه كه از روى علم خبر مىدهند بسنده كرد . آيهء دوم ، پيروى از گمان را در شناساندن حق ناتوان مىشمارد . و باور كسانى را كه فرشتگان را مؤنّث تلقّى مىكنند ، باورى ناشى از گمان مىشمارد و از اين رو بىارزش مىداند . اين دو آيه و آياتى از اين دست به انسان دستور مىدهند كه بايد فقط به موارد علم و آگاهى ترتيب اثر داد و آنجايى كه خبر واحد توانايى ايجاد علم و آگاهى ندارد و حداكثر ظنّ و گمان به مخبر به ايجاد مىكند ، ارزش پيروى ندارد و نمىتواند حكمى را اثبات كند .
مرحوم صاحب كفايه استدلال به اين دو آيه را براى اثبات عدم حجّيت خبر واحد ، تمام نمىداند و دليل ناتمامى آن را در اين مىداند كه اين قبيل آيات در بارهء اصول عقايد كارآيى دارند و فروعات فقهى را در بر نمىگيرند و بهطور صريح مىگويد :