قوله ( ع )
:
ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ
.
بيان آنست كه هر چه از خير و نيكى و امر وجودى و فايدهاى به بشر برسد از ناحيه ساحت كبريائى خواهد بود زيرا هر امر وجودى كه اثر نيك در بر دارد از جانب آفريدگار خواهد بود مانند حيات و زندگى بشر و سلامت او و نيروهاى روانى مدركه و نيروهاى جوارحى محركه همه و همه هر لحظه از فيوضات آفريدگار است كه به بشر بطور تجدد امثال افاضه مىشود از جمله نيروهاى خطور و تصور و تصديق و تصميم و قضاوت و داورى و ترجيح فعل راجح و يا ترك راجح و اراده و نيروى اختيارى كه هر يك نعمت و امر وجودى و هر لحظه بطور تجدد امثال به بشر افاضه مىشود و هر يك خير و حسنه و نيك است .
قوله ( ع )
:
وَ ما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ
.
و هر چه از گناهان و ناگواريها به بشر متوجه شود مستند به خود بشر خواهد بود از نظر اينكه ترك استفاده از نعمتهاى كبريائى نموده و تقصيرى است كه در باره به كار بردن نعمتهاى نموده است مثلا در مقام ترك وظيفه واجب برآمده و وظيفه و فريضه وقت را ترك نموده همه نعمتهاى روانى و جوارحى خود را براى ترك اين وظيفه تضييع نموده است .
نتيجه اينكه از بشر جز ترك و تضييع حقوق و نيروهاى الهى چيزى صادر نمىشود بالاخره هر گناه و ناگوارى كه به بشر رو آورد امر عدمى و ترك وظيفه است كه نيروى الهى را تضييع نموده و نعمت آفريدگار را بمورد صرف ننموده است و از آن تعبير به شر و پليد مىشود كه سبب محروميت بشر از كمال و فضيلت خواهد شد
قوله ( ع )
: و ذلك انى اولى بحسناتك منك .
بيان و برهان جمله متصله است كه چنانچه همه نعمتهاى روانى مدركه و جوارحى محركه را بشر به كار بندد و از نيروى اختيار و قضاوت و داورى استفاده نمايد و در مقام