تخطي إلى المحتوى الرئيسي

درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 95

مساهمون:

ص٩٥
امام عليه السّلام در پاسخ فرمود بنويس (
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
) و كلام امام على بن الحسين عليهما السّلام را نقل فرمود كه از حديث قدسى مقام كبريائى است از جمله اينكه فرمود ( يا ابن آدم بمشيئتى كنت انت الذى تشاء و بقوتى اديت فرائضى ) . ساحت كبريائى در مقام منت بر بشر است كه اراده و مشيت او در اثر و پرتو مشيت قاهره كبريائى است و از جمله موهبت‌ها كه به بشر فرموده او را صاحب اراده و مشيت نموده و نيروى و فضيلتى است كه اختصاص به بشر دارد كه اساس سعى و كوشش او قرار داده است و با اين نيرو ميتواند بشر به حركت جوهرى خود ادامه دهد و در داشتن نيروى اراده و اختيار مجبور خواهد بود يعنى خواه ناخواه بشر در اثر نيازهاى بىشمار كه هر لحظه به او متوجه مىشود ناگزير بايد نيروى اراده و اختيار خود را به كار برد و رفع نقص و نياز خود را بنمايد . و نيز محتمل است از نظر مبالغه مشيت ساحت كبريائى است كه در بشر بظهور رسيده است زيرا نيروى اراده و اختيار حد وجودى نيروى عاقله و فعليت روان انسانى است و هر لحظه بطور تجدد امثال روح عاقله به بشر ارزانى و موهبت مىشود و ظهور آن حركت و سير و سلوك بر پايه اراده و اختيار استوار است همچنان كه مرتبه نازل روح نفس ناطقه است كه هر لحظه بهر يك از حواس ظاهرى نيرو مىبخشد و از طريق نيروى سامعه مثلا روح مىشنود و از طريق نيروى باصره با موجودات خارجى روح تماس ميگيرد و با اشياء خارجى آشنا مىشود هم‌چنين فيوضات مقام كبريائى است كه هر لحظه روح و روان انسان را فرا ميگيرد و از طريق نيروى روح و عاقله بهر يك از حواس ظاهرى نيز پرتو مىافكند . بالاخره نيروى اراده و حركت بشر قائم و پرتوى از اراده قاهره كبريائى است و ناگزير ربط و پرتوى از مشيت قاهره خواهد بود . هم‌چنانكه آيه كريمه «
وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ
» ناظر به اين حقيقت است كه مشيت و نيروى اراده بشر كه فعليت و حركت و جهش و كمال بشرى است پرتوى از مشيت قاهره است .