علماست و مقاله دوم شرح حال وى . ابتدا شرح حالش را مىآوريم كه معلوم شود وى از چه كسانى دانش فقه ، حديث و عرفان و فلسفه را برگرفته و چگونه در دوران آموزش ، عناصر مختلف فكرى وى تركيب يافته است . سپس قسمت دوم رساله را خواهيم آورد .
تاريخ تأليف رسالهء شرح صدر سال 1065 است ( 9 ) فيض در آن ايّام 58 سال داشته و در سال 1091 رحلت كرده است . سپس ، رسالهء « المحاكمه » وى را مىآوريم و آنگاه رسالهء « الانصاف » را مرور خواهيم كرد .
قسمت شرح حال رسالهء شرح صدر با حذف برخى از مطالب كه ربط چندانى به زندگينامه وى ندارد بدين قرار است :
شرح حال فيض به قلم خودش
. . . چندى در خدمت خال بزرگوار خويش كه ممتاز عصر خود بود در كاشان كه وطن اصلى بود به تحصيل علوم دينيهء ظاهره اشتغال داشت ، از تفسير و فقه و اصول دين و آنچه موقوف عليه اين علوم است از عربيّت و منطق و غير آن . . . بعد از انقضاى بيست سال از عمر براى تحصيل زيادتى علم و خصوصاً علوم دينيهء باطنه به مقتضاى اطلبوا العلم و لو بالصّين اختيار سفر كرده متوجّه اصفهان شد و در آنجا به خدمت جمعى از فضلا كثّر اللَّه امثالهم مشرّف گرديد و استفادهها نمود ، امّا كسى نيافت كه از علم باطن خبرى داشته باشد .
برخى علم رياضى و غيره آموخت ، پس به جهت تحمّل حديث به اسناد و عنعنه و تصحيح به شيراز رفته به خدمت فقيه عصر كه متبحّر در علوم ظاهره بود ، اعنى سيّد ماجد بن هاشم صادقى بحرانى تغمّده اللَّه بغفرانه رسيد و از خدمتش سماع و قرائت و اجازه شطرى معتد به ، از حديث و متعلّقات آن استفاده نمود تا آنكه فى الجمله بصيرتى در علم حلال و حرام و ساير احكام حاصل كرد از تقليد كسان مستغنى شد .