فصّلناه فى بعض رسائلنا ) 13 .
اين جمله ، اشاره به رسالهاى از مؤلّف دارد كه اين نظر در آنجا مورد بحث قرار گرفته است ؛ در حالى كه رسالهء تحريميهء ايشان ، چيزى بر خلافِ ديدگاه موجود در كفايه است .
از رسالهء تحريميهء او در غنا ، دانشمندانى چون ميرلوحى 14 ( م بعد از 1085 ه . ق ) ، شيخ حرّ عاملى 15 ( م 1104 ه . ق ) ، ميرزا عبداللَّه اصفهانى افندى 16 ! ( م حدود 1129 ه . ق ) و ملّااسماعيل خواجوئى 17 ( م 1173 ه . ق ) ياد كردهاند .
شيخ على عاملى ( 1013 - 1104 ه . ق ) نخستين رديه نويس محقّق سبزوارى ، پس از پايان رسالهء خود مىنويسد كه ، پس از تأليف رسالهء خود ، رسالهاى از محقّق سبزوارى در تحريم غنا ديده است . وى به طعنه مىافزايد :
البته تأليف اين كتاب ، نه از آن بابت است كه مجتهد گاه عقيدهاش تغيير مىكند ، بلكه چيزى جز آن است ! 18
عاملى گاه در رسالهاش ، اشاراتى به اين نكته دارد كه افزون بر شنيدنىها ، مطالبى را در نوشتههاى محقّق سبزوارى ديده است . اين هم مىتواند اشاره - فقط اشاره - به همان رسالهء مفقوده باشد . 19
رسالهء تحريميهء سبزوارى با تصحيح آقاى على مختارى در مجموعهء ميراث فقهى : غنا و موسيقى ، دفتر اول ( صص 5 - 59 ) به چاپ رسيده است .
محتواى اين رساله با آنچه محقّق در كفايه آورده و گفته است كه مطلب را در برخى از رسائل خود تفصيل داده ، سازگار نيست ؛ بنابراين دلالت دارد - البته در حدّ احتمال و هيچ شاهد مستقلى غير از اين عبارت بر آن نيست - كه وى رسالهء مستقلى در باب غنا داشته و در آن ، مفاد مطلب موجود در كفايه را - كه گرايش به حلّيت غناى قرآن دارد - شرح كرده بوده است . ملّااسماعيل خواجوئى به عكس ، باورش اين است كه محقّق ابتدا رسالهء تحريم غنا را نگاشته و بعد از آن ديدگاهش به حليّت قسمى از غنا تغيير كرده است . خواجوئى كه رسالهء تحريميه خود را ناظر به سخنان محقّق سبزوارى و سيد ماجد بحرانى نوشته ، تنها مطالبى كه نقل و نقد كرده ، از كفايه 20
فيضنامه ( فارسى ) — صفحة 140
مساهمون: محسن ناجي نصرآبادى
ص١٤٠