82 شروط شاهد
شاهد كه شهادتش از نظر شرعى مؤثّر و معتبر است بايد داراى شرائط زير باشد :
1 - بلوغ ، مگر شاهدى كه بر جراحات وارد بر كسى ، گواهى مىدهد ، كه در اين صودب گفتهاند : شهادت كودك ده ساله ، و بالاتر ، طبق شرائطى قبول مىشود . 2 - عقل 3 - اسلام 4 - ايمان 5 - عدالت 6 - حلال زادگى 7 - عدم تهمت 8 - ضبط داشتن ، و كثير السهو نبودن 9 - كمّيّت ، كه در اكثر موارد ، بايد دو شاهد مرد ، شهادت دهند « 1 » .
اينها شرائطى براى شاهد است ، كه اكثر فقها بدان قائل هستند :
ملّامحسن فيض در پارهاى از اين شرايط نظراتى دارد ، كه ذيلًا از كتاب مفاتيح الشرايع « 2 » آورده مىشوند :
1 - در مورد شرط بلوغ گويد : در شاهد ، بلوغ ، شرط است ، زيرا كودك ، كه بر قولش ، حتّى نسبت به خود او ، اعتبارى نيست ، نسبت به ديگران چگونه مىتواند معتبر باشد . و به دليل قول خداى تعالى كه مىفرمايد : مِن رجالكم مگر در مورد جراحات و قتل كه مشهور فقها گفتهاند : شهادت كودك پذيرفته مىشود ، و مستند آنان روايت حسن است كه در آن ، راوى از امام مىپرسد : آيا شهادت كودكان جايز است ، امام عليه السلام مىفرمايد : بلى در قتل ، و سخن اوّل كودك اخذ مىشود و سخن
هامش
( 1 ) - مبادى فقه و اصول چاپ ، ص 304 - 305 .
( 2 ) - ج 3 ، مفتاحهاى 1180 ، 1182 ، ص 278 به بعد .