و نيز در حديث ايشان وارد شده كه « هيچ صاحب مالى از طلا و نقره منع زكات نكند مگر آنكه حقتعالى او را در روز قيامت حبس كند در زمين هموارى كه از پستى و بلندى گريزگاهى نداشته باشد و « افعى » بر او مسلّط سازد كه از پى او رود « 1 » تا آنكه او را مانده سازد ؛ چون مانده شود او را بگيرد و به اطراف دندان مىگزيده باشد ، پس طوقى گردد بر گردن او . و اين است تفسير آيهء كريمهء
« سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ »
« 2 » . و هيچ صاحب مالى از شتر يا گوسفند يا گاو « 3 » منع زكات نكند مگر آنكه حقتعالى او را در روز قيامت حبس كند در زمين هموارى ، و مسلط سازد بر او حيوانات را تا او را به زير دست و پا گرفته ، لگد بر او زنند هر حيوانى كه سُم داشته باشد ، و به دندان تيز دَرَّد هر حيوانى كه دندان تيز داشته باشد . - و به روايتى ديگر آمده كه شاخ داشته باشد - « 4 » . و هيچ صاحب مالى از نخل و كَرْم « 5 » و زرع منع زكات نكند مگر آنكه حقتعالى آن زمين را تا زمين هفتمين طوقى سازد بر گردن او تا روز قيامت » « 6 » .
هامش
( 1 ) . نسخهء « ق » : « از پى او دَوَد » .
( 2 ) . در حاشيهء نسخهء « م » : زود باشد طوقى گردد بر گردن ايشان آنچه را به آن بخل مىورزند روز قيامت » .
( 3 ) . نسخهء « ق » : « يا گاو يا گوسفند » .
( 4 ) . امام صادق عليه السلام از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم : « مَا مِنْ ذِي زَكَاةِ مَالٍ إِبِلٍ وَ لَابَقَرٍ وَ لَاغَنَمٍ يَمْنَعُ زَكَاةَ مَالِهِ إِلَّا أُقِيمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقَاعٍ قَفْرٍ يَنْطَحُهُ كُلُّ ذَاتِ قَرْنٍ بِقَرْنِهَا ، وَ يَنْهَشُهُ كُلُّ ذَاتِ نَابٍ بِأَنْيَابِهَا ، وَ يَطَؤُهُ كُلُّ ذَاتِ ظِلْفٍ بِظِلْفِهَا » ( تفسير عيّاشى ، ج 1 ، ص 207 ، ح 159 ؛ بحارالأنوار ، ج 93 ، ص 8 ، ح 2 ) .
( 5 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » : « كَرم درخت رَز را گويند » . درخت انگور .
( 6 ) . امام صادق عليه السلام : « مَا مِنْ ذِي مَالٍ ذَهَبٍ أَوْ فِضَّةٍ يَمْنَعُ زَكَاةَ مَالِهِ إِلَّا حَبَسَهُ اللَّهُ عز و جل يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقَاعٍ قَرْقَرٍ ، وَ سَلَّطَ عَلَيْهِ شُجَاعاً أَقْرَعَ يُرِيدُهُ وَ هُوَ يَحِيدُ عَنْهُ ، فَإِذَا رَأَى أَنَّهُ لَامَخْلَصَ لَهُ مِنْهُ أَمْكَنَهُ مِنْ يَدِهِ فَقَضِمَهَا كَمَا يُقْضَمُ الْفُجْلُ ، ثُمَّ يَصِيرُ طَوْقاً فِي عُنُقِهِ . وَ ذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ عز و جل :« سَيُطَوَّقُونَ ما بَخِلُوا بِهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ » .وَ مَا مِنْ ذِي مَالٍ إِبِلٍ أَوْ غَنَمٍ أَوْ بَقَرٍ يَمْنَعُ زَكَاةَ مَالِهِ إِلَّا حَبَسَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقَاعٍ قَرْقَرٍ يَطَؤُهُ كُلُّ ذَاتِ ظِلْفٍ بِظِلْفِهَا ، وَ يَنْهَشُهُ كُلُّ ذَاتِ نَابٍ بِنَابِهَا . وَ مَا مِنْ ذِي مَالٍ نَخْلٍ أَوْ كَرْمٍ أَوْ زَرْعٍ يَمْنَعُ زَكَاتَهَا إِلَّا طَوَّقَهُ اللَّهُ رَيْعَةَ أَرْضِهِ إِلَى سَبْعِ أَرَضِينَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَة » ( كافى ، ج 3 ، ص 505 ، ح 19 ؛ بحارالأنوار ، ج 7 ، ص 196 ، ح 67 ) .