و طهارت باطن ، به آب چشم و آتشِ پشيمانى و رياضت نفس به تكاليف قرآنى حاصل توان كرد .
غوطه در اشك زدم كه اهل طريقت گويند * پاك شو اوّل و پس ديده بر آن پاك انداز
طهارت ظاهر ، به كار بردن آب و خاك و ستردن فَضَلات « 1 » ناپاك و يا پاك « 2 » به فعل توان آورد .
پاك و پاكيزه شو كه دين حنيف * خواسته پاكى از وضيع و شريف
درِ دوّم : در شكر نعمت آب و احكام آن
در قرآن مجيد آمده :
« وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً طَهُوراً »
« 3 » ؛ يعنى فرو فرستاديم از آسمان ، آب پاككننده را . و جاى ديگر مىفرمايد :
« وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ »
« 4 » ؛ يعنى فرو مىفرستد خداى تعالى از آسمان ، آبى تا پاك گرداند شما را بدان و ببرد از شما وسواس شيطان ؛ يعنى جنابت .
و چون از عهدهء شكر چنين نعمتى بيرون توان آمد ؟ و اگر آب را فايده نبودى به جز حصول طهارت و نظافت ، بس بودى و حال آنكه حيات ، به آن منوط و لذت حيات به آن مربوط است .
هامش
( 1 ) . جمع فَضْلَه ، غائط و سرگين .
( 2 ) . نسخهء « م » ، « يا » ندارد .
( 3 ) . فرقان ، آيهء 48 .
( 4 ) . انفال ، آيهء 11 .