در مقولهء علم كلام ، وى با شيوهء طرح و يا ردّ متكلّمان مسلمان و نيز عقايد پيروان مذاهب و ملل و نحل آگاه و با فروع فلسفهء قديم از قبيل منطق ، حساب ، جبر و مقابله و طبّ آشنايى دارد .
بر فرهنگ زمان خويش ، يعنى آنچه از فرهنگ و تمدّن اقوام يونانى ، هندى ، ايرانى و ديگر سرزمينها از عهد عبّاسى تا روزگار زندگانى او بوجود آمده بود ، استيلا و معرفتى بىمانند و درخور ستايش دارد . به گونهاى كه هرگاه او را يكى از نمونههاى بارز شخصيّتهاى عظيم و دانشوران بزرگ براساس باورداشتهاى اسلامى در سدههاى سوم و چهارم هجرى - كه عصر رونق و شكوفايى و ازدهار علم و معرفت است - بشمار آوريم ، راه اغراق نپيمودهايم .
ج - طبرى در قلمرو زندگانى فردى
در قلمرو زندگانى شخصى ، نكتهء مشخّصى كه بيش از هر چيز ديگر ، در أحوال طبرى آشكار است فقر و تنگدستى بوده است .
« خطيب بغدادى » جلوهيى شوم از سيماى كريه فقر را كه بر زندگانى طبرى سايهافكن بوده و در مصر برايش پيش آمده است ، در « تاريخ بغداد » ( 2 / 164 و 165 ) آورده است .
د - طبرى در رهگذر زندگانى اجتماعى
نكتهء شايان توجّه اين است كه هرچند در روزگار حيات طبرى علوم اسلامى به مرتبتى بلند رسيده ، قواعد اساسى علم فقه پايهگذارى گرديده ، كتب صحاح در حديث تأليف شده و مفردات لغت عربى از أفواه عرب جمعآورى و تدوين گرديده و كتب سيره و غزوات و فتوحات اسلامى شيرازهء تأليف گرفته و وجوه اختلاف عالمان نحو در كوفه و بصره مشخّص و معيّن گرديده ، با اين همه ، حسن اعتقاد طبرى به خاندان عصمت و طهارت ، ظاهرا او را در رهگذر اتّهام قرار داده 9 و از اين جهت بايستى در آن روزگار بسيار بااحتياط راه مىسپرده است و عجب نيست كه با وجود حمايت مركز خلافت اسلامى از آيين تسنّن - در آن عهد - هيچگونه سخن و يا ردّپايى كه دلالت بر مخالفت وى با