لحاظ تاريخ گياهشناسى ، اهميّتى ويژه دارد و « ابو الفرج على بن الحسين اصفهانى » [ 284 - 356 ق ] صاحب كتاب « الاغانى » و « نوبختى » از متكلّمان بزرگ شيعه در قرن سوّم و اوايل قرن چهارم هجرى صاحب « فرق الشيعه » و « ابو الفتح محمّد بن عبد الكريم ابن احمد شهرستانى ، صاحب « الملل و النحل »
مىتواند شاخصهاى معتبر در فرهنگ اسلامى به زبان عربى باشد كه در مقياس فرهنگ جهانى نيز از اعتبار و شهرت برخوردار است .
بدين ملاحظات ، دانستن زبان عربى براى ايرانيان مقدّمهء كسب علم و ادب و مهارت يافتن در آن ، نشانهء دانشورى و سرفرازى در ميان دانشمندان اسلام و از اهميّتى ويژه برخوردار بود و يادگيرى قواعد زبان عربى و فراگيرى و حفظ قرآن كريم و احاديث مأثور و تعلّم احكام و قوانين مذهبى از لوازم كار نويسندگان و شاعران عهد اسلامى بشمار مىآمد و تأثير فراگير اين تعليمات بويژه در آثار فرهنگى نخستين قرون اسلامى لااقل تا گيرودار حملهء شوم مغول ، بر آگاهان به مسائل ادب و فرهنگ ايران ، آنچنان آشكار و بديهى است كه شايد به اقامهء دليل و يا ارائهء برهان نيازى نباشد .
از بركت رواج اصول تعليمات اسلامى تعصّبات جاهلى منسوخ گرديد و ديانت و تقوى ، مايهء تفاضل اشخاص بشمار آمد . دانش و پارسايى بساط افكار طبقاتى و برتريهاى قراردادى و عشيرهاى را متزلزل كرد ، برخورد فرهنگها و تمدّنها در ميان ملل اسلامى را ميسّر گردانيد و فرزندان طبقات فرودين جوامع را به عرصهء تمدن و ايفاى نقش سازنده فراخواند .
همزمان با ظهور اسلام ، همچنان كه اوضاع اجتماعى قوم عرب بناگهان دگرگون گرديد و قوم عرب از تاريكى روزگار جاهلى به مدنيّت اسلامى متحوّل شد ، ادبيّات عربى نيز از حيث درونمايه و معنى با سرعتى كمنظير متبدل و به سبكى بديع تغيير كسوت داد و آفاق جديد انديشهاى نوآيين و بىسابقه از قبيل دعوت به توحيد اسلامى و اخوّت ايمانى براى نخستين بار مطرح گرديد .
رشد خرد و صدق قول و فعل مسلمانان - كه از استقبال عامّ و قبول خاطر همگان نيز برخوردار بود - حاصل إلهام الهى بر قلوب صاف و عقول پاك و همّت والاى مؤمنان ، و حسن توفيق آنها دستاورد ايثار و خدمت و انقطاع از مخلوق و استغراق رحمت و صفاى
يادنامه طبرى ( فارسى ) — صفحة 87
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص٨٧