لأن . . . عمّ كل والد و ما ولد ، و غير جائز أن يخصّ ذلك إلّا بحجة يجب التسليم لها من خبر او عقل . و لا خبر بخصوص ذلك ، و لا برهان يجب التسليم له بخصوصه ، فهو على عمومه كما عم . 24
تمسك به « تعميم بخشيدن معانى و پرهيز از تقييد و تخصيص » ، گاهى باعث مىشود كه طبرى در ميان آراء مختلف هيچكدام را به علّت محدوديت برنگزيند ، بلكه خود نظر و تأويلى كلىتر پيشنهاد نمايد ، از جمله او در ذيل آيهء
« وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَ مُسْتَوْدَعٌ قَدْ فَصَّلْنَا الْآياتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ »
25 متذكر مىشود كه اهل تأويل در معنى « مستقرّ و مستودع » اختلافنظر دارند :
برخى « مستقرّ » را رحم مادر و « مستودع » را قبر دانستهاند و برخى ديگر « مستودع » را صلب پدر و « مستقرّ » را بطن مادر و خاك و يا پشت زمين تفسير كردهاند .
و جمعى هم « مستقرّ » را زمين و « مستودع » را آخرت و نزد خدا مىدانند ، گروهى ديگر « مستقرّ » را مادران و « مستودع » را پدران مىبينند . و بالأخره دستهاى نيز گفتهاند :
« مستقرّ » در قبر و « مستودع » در دنيا مراد است . 26
از آنجا كه هر كدام از اين تأويلات تقييد و تخصيصى با خود دارد ، طبرى هيچ كدام از آنها را نمىپسندد و يادآور مىشود كه بهترين تأويل آن است كه مفهوم « مستقرّ و مستودع » عام و گسترده تلقى شود و شامل همهء معانى گفته شده باشد ، زيرا آدمى « مستقر و مستودع » را به هر كدام از معانى پيشين داراست ؛ بنابراين هر يك از تأويلهاى سابق داخل در مفهوم گستردهء آنهاست و به تنهايى مراد نيست ، مگر اينكه دليلى قاطع وجود داشته باشد . 27
طبرى در همه جا از تفسيرش ، روى تمسك به معيار تعميم پافشارى مىكند و بارها عباراتى از اين قبيل را تكرار مىنمايد : « إنّ ما جاء فى آى الكتاب عاما فى معنى و الواجب الحكم به على عمومه حتى يخصه ما يجب التسليم له ، فإذا خصّ منه شىء كان ما خصّ منه خارجا من ظاهره ، و حكم سائره على العموم » . 28
5 . ديگر معيار وجود خبر صحيح از رسول خدا ( ص ) در جهت يكى از تأويلهاى مختلف است . از آن جمله طبرى در ذيل آيهء
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ مِنْكُمْ »
29 يادآور مىشود كه اهل علم در معنى