آرى در بسيارى از موارد مكتب تفويض ، اهل اعتزال را مردود دانسته و قدرت خداوند را در مرحلهء بقاء همانند مرتبهء حدوث مؤثر مىداند و چيزى را خارج از قلمرو و قدرت حق نمىداند و كارهاى هيچ ممكنى را به خود او واگذار شده تلقى نمىكند ، و در ذيل آيهء
إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
48 و همچنين در ذيل آيهء
رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا
49 سخن اهل قدر و تفويض را در هر جائى به مناسبت همان مورد و در مورد مضمون همان آيه ردّ مىكند چه اينكه در ذيل آيهء
فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها
كه عدهاى آن را به جعل و نهادن فجور و تقوى تفسير كردهاند كه مطابق جبر است . طبرى آن را به همان معناى الهام و تعليم هر دو خصلت در هر انسان تفسير نموده كه با اختيار مناسب مىباشد . بهر تقدير مسألهء جبر و تفويض و امر بين الامرين فرصت فسيحى را مىطلبد و فصل جداگانهاى را طلب مىكند كه نه آن فرصت در حوصلهء اين رساله است و نه آن فصل در اين مقاله مىگنجد ليكن مىتوان يافت كه اثبات امامت عامّه با روش كلامى در تفسير طبرى آسان نيست . زيرا نه بحث مبسوطى پيرامون امامت عامّه در ذيل آيههاى مناسب آن مانند
لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ
50 مطرح نموده و نه گفتار مقبولى در ذيل آيههاى مناسب با امامت خاصه ارائه داده است ، چون در ذيل آيهء
أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ . . .
51 چنين گفته است : . . . اطاعت از رسول ( ص ) همانا پيروى امر و نهى او در زمان حيات وى و اطاعت از سنّت آن حضرت بعد از ارتحال وى است ، و مضمون آيهء ياد شده تعميم پيروى آن حضرت بوده و اختصاص به زمان حيات و مانند آن ندارد ، و منظور از اولى الامر فرمانروايان سياسى هستند نه اهل علم و فقه و نه خصوص بعضى از افراد كه به خلافت ظاهرى در صدر اسلام رسيدهاند ، چون احاديث صحيح از رسول خدا ( ص ) رسيده است كه از ائمه و واليان جامعه در امورى كه به صلاح مسلمين است اطاعت شود آنگاه از ابو هريره نقل مىكند كه پيامبر ( ص ) فرمود : بعد از من واليانى سرپرستى امور شما را به عهده مىگيرند ، والى خوب و صالح به خوبى و صلاح عمل مىكند و والى بد و طالح به فجور رفتار مىنمايد ، شما هرآنچه موافق حق است بشنويد و پيروى كنيد و پشت سر آنان نماز بگزاريد ، اگر به نيكى رفتار كردند به سود شما و آنهاست و اگر به بدى عمل نمودند به سود شما و زيان آنان خواهد بود ، و از پيامبر ( ص ) رسيده است :
مسلمان بايد از والى خود پيروى كند چه بخواهد و چه نخواهد مگر آنكه به معصيت امر