رسالت با معصيت جمع مىشود و عصمت از عصيان لازم نيست آيهء دوم سورهء فتح را طورى تفسير مىكند كه نه با عقل سازگار است و نه با سياق آيات تناسب دارد ، و خلاصه نظر ايشان دربارهء آيهء
لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ ، وَ يُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ يَهْدِيَكَ صِراطاً مُسْتَقِيماً
اينست : ما فتح را نصيب تو كرديم تا تو شكر و حمد خدا را به جاى آورى و تسبيح و استغفار كنى تا با اين كارها خداوند گناه قبل از پيروزى و بعد از آن را بيامرزد . دستور تسبيح و استغفار كه وسيلهء آمرزش گناهست گرچه در اين آيه نيست ولى در سورهء
إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْحُ وَ رَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْواجاً فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَ اسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كانَ تَوَّاباً
آمده است چه اينكه پيامبر اكرم ( ص ) خود فرمود : من هر روز يكصد بار استغفار و توبه مىنمايم ، و اگر مراد آيه همين نباشد كه ما گفتيم نه براى آيهء قرآن معناى معقولى خواهد بود و نه براى حديث مزبور ، چون استغفار ، عبارت از اين است كه بندهاى از پروردگارش درخواست كند كه گناه او را ببخشد و اگر گناهى در كار نباشد طلب آمرزش ديگر معنا ندارد . زيرا محال است گفته شود : خدايا گناهى كه نكردهام بيامرز . ( 36 )
با اين شيوه روشن مىشود كه طبرى چگونه اين سنخ آيات را با هم جمع كرده و چگونه آيات سورهء نصر را شاهد آيهء سورهء فتح قرار داده است و نيز معلوم مىشود كه چگونه دستور تسبيح و استغفار را از آن استنباط كرده و گناه پيامبر اكرم ( ص ) را ( العياذ باللّه ) تثبيت كرده است ؛ و هم استدلال عقلى او در توجيه معناى استغفار روشن مىشود كه تنها مفاد آن به گمان وى طلب آمرزش از گناه معروف و مصطلح است به طورى كه ذنب عارفان و گناه و الهان و خطاء فانيان و سيّئهء صالحان و اصل را همچون گناه جاهلان و . . . مىپندارد .
و با همان مبناى ياد شده كه گناه با رسالت سازگار است و عصمت در رسولان ضرورت ندارد و ابليس در آنها نفوذ دارد و آنان از آسيب وسوسهء شيطان در امان نبوده و از خطر سهو و نسيان مصون نيستند ، در كمال سهولت آيهء
وَ إِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ ، وَ إِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطانُ فَلا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرى مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
37 را چنين تفسير مىكند : خداوند به پيامبر اكرم ( ص ) فرمود : در مجلس مشركان كه آيات الهى را استهزاء مىكنند حاضر مشو و اگر شيطان اين فرمان الهى