تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شناخت نامه محدث قمى ( فارسى ) — صفحة 165

مساهمون:

ص١٦٥
فارسى زبانان مستلزم جهد مضاعف است . اما از ميان خيل پرتعداد اين طلّاب و دانشجويان ، عدّهء كمى قدرت درك نيازهاى مخاطب و پردازش مجدّد معارف متقدم براى مردمان معاصر را دارند . مرحوم شيخ عباس قمى ، در كتب متعددى دست به پيرايش و تدوين مجدد زده بود . قدرت نگارش فارسى او ، به دليل اطلاعات و مطالعات ادبى و تفحص در دواوين شعرا ، وسيع بود . نوعى گرايش به جوامع‌نگارى و دائرة المعارف نويسى داشت و همين امر او را به سوى تدوين‌هاى بهتر و عمومىتر از متون سوق مىداد . در الكنى و الالقاب و فوائد الرضوية و سفينة البحار و مفاتيح الجنان چنين كرده است . در كتب تاريخى و اخلاقى نيز به همين ذوق ، همراه با آرايه‌هاى متعدد بيانى برمىخوريم . در مجموع ، اين از رازهاى توفيق او در جذب مخاطب بود و به نظر مىرسد تراكمى از تجارب را در مفاتيح الجنان به كار گرفته تا ضمن راهنمايى خواننده به زبان فارسى ، متن‌هاى موثق ادعيه به زبان عربى را در ضمن آن ارائه دهد . تلفيق زبان فارسى و مأثورات عربى در مفاتيح الجنان بسيار درخشان است و استقبال بىمانند مخاطبان بهترين دليل بر اين موضوع است .

3 . مأخذشناسى و تسلّط بر منابع و مطالب

شايد ، نقدهايى به متن و منابع و گزينش‌هاى شيخ عباس قمى در مفاتيح وارد باشد . اما از زمان چاپ اول اين اثر در اوايل قرن جارى هجرى شمسى تا كنون ، اغلب عالمان و فاضلان و اسلام پژوهان و عربى دانان آن را تأييد كرده و بر صاحب آن آفرين گفته‌اند . علّت اين امر ، نه تنها تسلط محدث قمى بر زبان‌هاى عربى و فارسى و تدوين دقيق و سنجيدهء متن ، بلكه استفاده از بهترين مآخذ و موثق‌ترين منابع بوده است . بسيارى از استادان بزرگ فرهنگ معاصر ، از جمله استاد علامه فروزانفر از متقدمان و استاد دكتر محمدرضا شفيعى كدكنى از متأخران ، به جلالت و صحّت از آثار شيخ