شدند و از پى اين جريان به دستور صريح قرآن « 1 » حافظان و قاريان از شركت در جهاد معذور شدند .
نگارش و تدوين قرآن همزمان با نزول وحى
افزون بر اهتمام وافر بر « حفظ و به خاطر سپردن آيات قرآن » ، دلايل بسيارى وجود دارد كه نشان مىدهد به دستور پيامبر ، آيات قرآن در عصر نبوى و همزمان با نزول ، توسط جمعى از صحابه آن حضرت ، كه به نام « كتّاب وحى » شهرت يافتند ، بر روى ابزارهاى خاص آن دوران تحرير مىشد . شمار اين نويسندگان بالغ بر چهل نفر ذكر شدهاند كه در رأس ايشان على بن ابى طالب عليه السّلام يار و ياور ديرين پيامبر است و سپس ابى بن كعب و زيد بن ثابت و . . . .
حديث متواتر و صريح ثقلين - انى تارك فيكم الثقلين كتاب اللّه و عترتى اهل بيتى - حاكى از وجود عينى و خارجى قرآن در متن جامعه اسلامى است كه رسول خدا دستور تمسك بدان را دادند و نه قرآن صرفا محفوظ در سينهها .
امام صادق عليه السّلام از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلّم روايت مىكند كه فرمود : يا على ! القرآن خلف فراشى فى الصحف و الحرير و القراطيس فخذوه و اجمعوه و لا تضيّعوه . « 2 » مفاد روايت ياد شده آن است كه « متن مقدس قرآن » يعنى آيههاى مربوط به هر سوره تحرير يافته و نسخهاى از آن در خانه پيامبر نگهدارى مىشده است ، همچنان كه برخى از كاتبان براى خود نيز نسخهاى بر مىداشتند . دانشمند معروف اهل سنت ، سيوطى مىنويسد :
كان القرآن كتب كله فى عهد رسول اللّه ، لكن غير مجموع فى موضع واحد و لا مرتب السور . « 3 »
هامش
( 1 ) توبه / 122 .
( 2 ) بحار الانوار ، 92 / 48 .
( 3 ) الاتقان 1 / 57 ، نيز ، مقدمه مجمع البيان .